راهنمای انتخاب انکر بولت هیلتی
راهنمای جامع انتخاب و مقایسه انواع انکر بولت هیلتی
مقدمه:
انکر بولتهای هیلتی (Hilti) از محبوبترین و قابلاطمینانترین مهارهای اتصال در پروژههای ساختمانی و صنعتی هستند. این انکرها برای اتصال ایمن المانهای سازهای به بتن و مصالح پایه به کار میروند و در مدلها و انواع گوناگونی عرضه میشوند تا نیازهای مختلف (از اتصالات سبک تا مهارهای سنگین و لرزهای) را پوشش دهند. در این راهنما، به بررسی تمام مدلهای مهم انکر بولت هیلتی میپردازیم و مشخصات فنی، ظرفیت باربری، جنس، موارد استفاده، روش نصب و قیمت حدودی هر یک را مرور میکنیم. همچنین مزایا و معایب هر مدل را به زبان تخصصی اما مشتریمحور توضیح خواهیم داد تا بتوانید متناسب با نیاز پروژهی خود بهترین انتخاب را داشته باشید. در پایان نیز یک جدول مقایسه برای مرور سریع ویژگیهای کلیدی هر مدل ارائه شده است. با مطالعه این راهنما، میتوانید با آگاهی کامل اقدام به انتخاب و خرید انکر بولت هیلتی کرده و از اتصالات مطمئن و بادوام در سازه خود بهرهمند شوید.
انکر بولتهای مکانیکی هیلتی (رولبولتها)
انکر بولت هیلتی مکانیکی به گونهای طراحی شدهاند که بدون نیاز به مواد شیمیایی ، با اتکا به عملکرد مکانیکی مانند انبساط یا درگیری در بتن، نیروی اتصال را تأمین کنند. این رولبولتها نصب سریعی دارند و برای طیف وسیعی از کاربردها (از اتصالات عمومی تا بارهای سنگین و لرزهای) ارائه میشوند. در ادامه مهمترین انکر بولتهای مکانیکی Hilti را بررسی میکنیم:
انکر بولت هیلتی مکانیکی HSA هیلتی (اچاسای)
مشخصات و کاربرد: انکر HSA یک رولبولت انبساطی استاندارد با عملکرد بالا برای بتنهای بدون ترک است.
راهنمای انکر بولت هیلتی گزینهای عالی برای اتصالات استاتیکی روزمره در بتن سالم محسوب میشود. بهطور معمول از HSA برای نصب اجزایی مانند نردهها، راهپلهها، گاردریلها و سایر المانها در بتن غیرترکخورده استفاده میشود.
جنس بدنه آن از فولاد کربنی با روکش روی (گالوانیزه سرد) بوده و در برابر خوردگی مقاوم است؛ همچنین در انواع استیل ضدزنگ (گرید A2 و A4) نیز عرضه میشود.
طراحی ویژه HSA باعث شده نصب آن سریع و تنظیم موقعیتش آسان باشد و در عین حال ظرفیت باربری بالایی را تأمین کند.
طولهای بلند این انکر نیز تولید شده که برای اتصالات اجزای چوبی یا مواردی که نیاز به عمق مهار بیشتر است، کاربرد دارند. این انکر در سایزهای M6 تا M20 و طول ۷۵ تا ۱۷۵ میلیمتر موجود است.
مزایا: نصب سریع و گشتاوردهی آسان با آچار یا آچار ضربهای (دارای تاییدیه ETA برای سفت کردن با آچار ضربهای مخصوص)؛ فاصله لبه و فاصله محور به محور کم مورد نیاز (به دلیل طراحی انبساط کنترلشده)؛ قیمت اقتصادی نسبت به انکرهای پیشرفتهتر؛ موجود در جنس گالوانیزه و استیل ضدزنگ (برای محیطهای خورنده). همچنین سه عمق مهار مختلف در طراحی آن پیشبینی شده که انعطاف در طراحی را بالا میبرد. این انکر مقاومت خوبی در برابر آتشسوزی دارد (دارای تاییدیه حریق)
معایب: مناسب بتن ترکدار یا مناطق لرزهخیز نیست (تنها دارای تاییدیه ETA Option 7 برای بتن بدون ترک است)؛ در برابر بارهای دینامیکی و لرزهای عملکرد قابل اعتمادی مانند انکرهای رده بالاتر (مانند HST3 یا HSL) ندارد. هرچند ظرفیت باربری HSA بالا است، اما در بتن ترکدار نمیتوان از حداکثر ظرفیت آن استفاده کرد. به علاوه، برای نصب صحیح باید حتماً گشتاور مشخصشده اعمال شود و عدم رعایت این نکته میتواند عملکرد مهاری آن را کاهش دهد.
قیمت حدودی: هر عدد بسته به سایز بین حدود ۱۵,۰۰۰ تا ۳۰,۰۰۰ تومان (مثلاً سایزهای کوچک حدود ۱۸ هزار تومان) – نسبت به مدلهای پیشرفتهتر Hilti ارزانترین گزینه است.
انکر بولت هیلتی مکانیکی HST3 (اچاستی۳)
مشخصات و کاربرد: انکر بولت هیلتی HST3 نسل جدید رولبولتهای انبساطی هیلتی برای بتنهای ترکدار و بدون ترک است.
اینانکر بولت هیلتی مخصوص کاربردهای سازهای و لرزهای طراحی شده و در رده عملکرد بالای لرزهای Hilti قرار میگیرد. HST3 در سایزهای M8 تا M24 عرضه شده و برای مناطق با لرزهخیزی زیاد (سطوح لرزهای C1 و C2) بسیار مناسب است. جنس آن مشابه HSA از فولاد کربنی با روکش گالوانیزه سرد بوده و نیز در نسخههای فولاد ضدزنگ (HST3-R) برای محیطهای خورنده وجود دارد. از ویژگیهای بارز HST3 عملکرد بسیار خوب آن تحت بارهای لرزهای و استاتیکی بالا است؛ این انکر موفق به کسب تاییدیههای ایمنی متعدد شامل ETA اروپا، تاییدیه لرزهای (ICC-ES) و شوک/انفجار (BZS) شده است. طراحی بهینهشده آن درصد درگیری بیشتری در بتن ایجاد میکند (افزایش سطح زیر برش در بتن) و همین امر امکان نصب در فاصله نزدیکتر به لبه بتن (حدود ۲۵٪ کمتر از نسل قبل) را فراهم کرده است. همچنین HST3 در برابر حریق دارای مقاومت تاییدشده است.
مزایا: قابلیت استفاده در بتن ترکدار (Option 1) با ضریب اطمینان بالا – این انکر حتی در نزدیکی لبهها و فواصل محور به محور کم نیز عملکرد مطمئن دارد؛ مناسب برای بارهای لرزهای شدید – یکی از بهترین گزینهها برای اتصالات سازهای در مناطق زلزلهخیز محسوب میشود؛ دارای انواع مختلف (گالوانیزه، استیل، همراه واشر بزرگ) جهت کاربردهای متنوع؛ ظرفیت باربری بالا در هر دو حالت کششی و برشی (به عنوان مثال، یک انکر HST3 M16 میتواند نیرویی در حدود چندین تن را تحمل کند)؛ مقاومت عالی در برابر آتشسوزی و شوک؛ امکان نصب در بتن مرطوب یا سوراخهای کرگیری شده (با کاهش عمق مهار) به لطف طراحی بهبودیافته. به طور خلاصه، HST3 یک رولبولت همهکارهی قدرتمند است که در اکثر سناریوهای سنگین جوابگوست.
معایب: قیمت بالاتر نسبت به انکرهای عمومیتر (HST3 به دلیل کارایی برتر و تاییدیههای بیشتر، گرانتر است)؛ نیازمند رعایت دقیقتر مراحل نصب (تمیزکاری سوراخ، اعمال گشتاور دقیق) برای دستیابی به عملکرد حداکثری – در صورت نصب نادرست ممکن است کارایی لازم را نداشته باشد
؛ در محیطهای خیلی مرطوب یا خورنده باید از نسخه استیل ضدزنگ آن استفاده شود که هزینه را بیشتر میکند. به طور کلی عیب خاصی از نظر فنی ندارد جز اینکه نسبت به مدلهای سادهتر، پیچیدهتر و گرانتر است.
قیمت حدودی: هر عدد بسته به سایز بین حدود ۲۰,000 تا ۵۰,۰۰۰ تومان (مثلاً سایزهای میانی حدود ۲۹,۰۰۰ تومان گزارش شده است). سایزهای بسیار بزرگ (مثلاً M24) ممکن است قیمت بسیار بالاتری (تا صدها هزار تومان) داشته باشند. هزینه بالاتر HST3 با عملکرد عالی آن در شرایط بحرانی توجیه میشود.
انکر بولت هیلتی مکانیکی سنگین HSL-3 (اچاسال۳)
مشخصات و کاربرد: انکر بولت هیلتی HSL-3 یک رولبولت انبساطی سنگین (Heavy-Duty) برای اتصالات بسیار پربار و ایمن است. این انکر بولت به طور خاص جهت مهار المانهای سنگین مانند ماشینآلات صنعتی، بیسپلیت ستونهای فولادی، ساپورتهای سنگین لولهکشی، پمپها، جرثقیلهای سقفی، بالابر خودرو و موارد مشابه طراحی شده است.
HSL-3 از فولاد کربنی با پوشش روی ساخته شده و مقاومت بالایی در برابر خوردگی دارد
(نسخه استیل ضدزنگ HSL-3-R نیز برای شرایط محیطی سخت عرضه میشود).
این انکر بولت هیلتی در محدوده سایز M8 تا M24 و طول ۹۸ تا ۲۱۳ میلیمتر تولید شده است.
HSL-3 دارای تاییدیه ETA برای استفاده در بتن ترکدار و بدون ترک است و همچنین تاییدیه لرزهای ICC-ES برای بارهای دینامیکی در بتن ترکدار دارد. طراحی خاص مکانیزم انبساط آن امکان کنترل نیروی پیشتنیدگی را فراهم کرده است؛ به این معنا که میتوان با گشتاور مشخص، انبساط دلخواهی ایجاد کرد تا تنشهای وارده بر بتن مدیریت شود.
این ویژگی به HSL-3 اجازه میدهد که ظرفیت باربری کششی و برشی بسیار بالایی داشته باشد بدون آنکه به بتن آسیب برساند. در واقع، HSL-3 به گونهای عمل میکند که عملکردی نزدیک به انکرهای کاشتنی (چسبی) از نظر سطح باربری و ایمنی ارائه دهد.
به عنوان مثال، یک انکر HSL-3 سایز M16 میتواند بارهای کششی در حدود ۸۰–۱۰۰ کیلونیوتن و برشی مشابه را تحمل کند (وابسته به عمق مهار و مقاومت بتن) که ارقام بسیار چشمگیری برای یک رولبولت مکانیکی هستند.
مزایا: ظرفیت فوقالعاده بالا در تحمل بارهای استاتیکی و حتی دینامیکی – HSL-3 برای کاربردهای با ضریب ایمنی بالا (حتی نیروگاههای اتمی) توصیه شده است؛ دارای نسخههای متنوع شامل نوع رزوه داخل (HSL-3-G) و مدل بولتسرششگوش (استاندارد)، همچنین در جنسهای فولاد کربنی و ضدزنگ؛ تاییدیههای کامل برای بتن ترکدار، بارهای لرزهای، حریق و خستگی – بنابراین در سختترین شرایط عملکرد خود را حفظ میکند؛ امکان نصب مرحلهای – برخی ورژنهای HSL دارای مکانیزمی هستند که ابتدا غلاف انبساط درون بتن قرار گرفته و سپس بولت یا مهره سفت میشود (موسوم به pre-set) که نصب را در المانهای با سوراخ لوبیایی یا صفحات پایه ضخیم تسهیل میکند. به علاوه، به دلیل طراحی سنگین، این انکر در برابر تکانها و ارتعاشات مداوم (مانند دستگاههای صنعتی) مقاومت خوبی نشان میدهد و شل نمیشود.
معایب: نیازمند ابزار نصب قویتر – برای سفت کردن HSL-3 معمولاً باید از آچار ترکمتر با گشتاور بالا استفاده کرد (مثلاً گشتاور ۲۰۰ نیوتنمتر و بیشتر برای سایزهای بزرگ) که تجهیزات خاص میطلبد؛ قیمت بسیار بالا – HSL-3 یکی از گرانترین انکرهای مکانیکی است و استفاده از آن باید به موارد ضروری محدود شود. همچنین در سایزهای کوچکتر (M8، M10) ممکن است اقتصادی نباشد و به جای آن از HST3 استفاده شود مگر آنکه نیاز خاصی به HSL باشد؛ سوراخکاری بزرگتر و عمق بیشتر – برای استفاده از پتانسیل کامل این انکر، سوراخهایی با قطر و عمق نسبتاً زیاد در بتن لازم است که ممکن است زمانبر باشد؛ این انکر جهت مصارف سبک طراحی نشده و نصب آن کمی زمان و دقت بیشتری نسبت به رولبولتهای عادی نیاز دارد.
قیمت حدودی: هر عدد وابسته به سایز میتواند از حدود ۳۰,۰۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰ تومان یا بیشتر متغیر باشد (برای سایزهای بزرگ قیمت بسیار بیشتری دارد). با توجه به هزینه بالا، معمولاً فقط در پروژههای صنعتی و حساس از HSL-3 استفاده میشود که توجیه فنی و اقتصادی داشته باشد.
انکر بولت هیلتی مکانیکی HDA (اچدیاِی – انکر آندرکات)
مشخصات و کاربرد: انکر بولت هیلتی HDA یک انکر مکانیکی آندرکات (Undercut) پیشرفته از Hilti است که بالاترین عملکرد را برای بارهای دینامیکی و ایمنی بسیار بالا ارائه میدهد.
برخلاف رولبولت های انبساطی که با فشار جانبی درون سوراخ مهار میشوند، انکر بولت هیلتی آندرکات با ایجاد شیار قفلشونده در بتن عمل میکند؛ یعنی بخشی از سوراخ بتن اصطلاحاً زیربُر میشود و انکر در آن قفل مکانیکی ایجاد میکند، شبیه به مهار انکرهای کاشتهشده یا بولتهای از پیشمدفون. HDA در دو نوع اصلی پرمجموعه (HDA-P) و ترکخور (HDA-T) عرضه میشود و مخصوص شرایطی نظیر بارهای ضربهای، زلزله، خستگی و لرزشهای شدید توسعه یافته است.
کاربردهای آن شامل صنایع سنگین، نیروگاهها، سازههای حساس (مانند سکوهای نفتی یا تجهیزات ارتعاشی) است که در آنها بالاترین قابلیت اطمینان مورد نیاز است. انکر HDA عمدتاً در سایزهای بزرگ (مانند M12 تا M20) موجود است و میتواند بارهایی تا رده دهها تن را تحمل کند. این سیستم انکر به ابزار مخصوص جهت ایجاد آندرکات در دیواره سوراخ نیاز دارد (مته یا ابزار برشدهندهی خاص Hilti که پس از حفاری اولیه، قسمت زیرین سوراخ را گشاد میکند). برخی مدلهای HDA دارای مکانیزم خود-آندرکات هستند؛ یعنی با کوبیدن انکر، تیغههایی در انتهای آن شیار لازم را ایجاد میکنند
، لذا نیاز به ابزار جداگانه کمتر میشود.
مزایا: بالاترین سطح ایمنی اتصال – به دلیل قفل مکانیکی در بتن، عملکردی معادل بولتهای انتظار (J-bolt) یا انکرهای چسبی قوی دارد و حتی در بتن ترکدار تحت بارهای شدید هم مقاومت میکند؛ نیروهای انبساط کمتر – چون مکانیزم آندرکات به جای فشار گسترده، قفل موضعی ایجاد میکند، تنش کمتری به بتن اطراف وارد شده و میتوان این انکر را نسبت به رولبولتها نزدیکتر به لبه و فشردهتر کنار هم نصب کرد؛ مقاوم در برابر لرزش و خستگی – برای بارهای چرخهای (مانند تجهیزات با ارتعاش مداوم) بسیار مناسب است و احتمال loosen شدن ندارد؛ نصب نسبتاً سریع و مطمئن در مدلهای خود-آندرکات (نیازی به عملیات اضافی آندرکات به صورت جداگانه نیست)؛ دارای تاییدیههای جامع برای کاربرد در بتن ترکدار، بار لرزهای C1 و C2، بار انفجاری و غیره. در واقع HDA برای شرایط خاص و بحرانی ابداع شده و حاشیه اطمینان بالایی فراهم میکند.
معایب: قیمت بسیار بالا و موجودی محدود – این انکر از گرانترین محصولات Hilti در بخش مهارهاست و معمولاً فقط از طریق سفارش ویژه یا نمایندگان صنعتی در دسترس است. از این رو، برای مصارف معمول توصیه نمیشود؛ نیازمند آموزش نصب – نصب صحیح HDA (خصوصاً نوع آندرکاتشونده) نیازمند آشنایی با ابزار و روش خاص خود است تا شیار به درستی ایجاد شده و انکر کاملاً درگیر شود. اشتباه در نصب میتواند پرهزینه باشد (خارج کردن یا اصلاح سوراخ دشوار است)؛ عدم صرفه اقتصادی برای کاربری عمومی – مگر آنکه پروژهای شرایط کاملاً ویژه داشته باشد، استفاده از HDA توجیه ندارد چون انکرهای دیگر پاسخگوی نیاز هستند. همچنین ابزار مخصوص آندرکات ممکن است لازم شود که تهیه آن هزینهبر است.
قیمت حدودی: رقم دقیقی نمیتوان عنوان کرد (وابسته به سفارش) اما بسیار بالا است – تخمین حدود ۱۰۰,۰۰۰ تومان به بالا برای هر انکر (در سایزهای بزرگ حتی چند برابر این رقم). با این حال، به دلیل امکان استفاده مکرر (در مدلهای قابل بازیابی) و تامین ایمنی، در پروژههای حیاتی ارزش هزینه کردن را دارد.
انکر بولت هیلتی ضربهای HKD (اچکِیدی – انکر داخلرزوه)
مشخصات و کاربرد: انکر بولت هیلتی HKD مکانیکی داخلرزوه (Drop-in) از نوع ضربهای است. این انکر به شکل یک غلاف استوانهای رزوهدار است که داخل سوراخ قرار میگیرد و با ضربه زدن به ابزار نصب مخصوص، قسمت انتهایی غلاف منبسط و در جداره سوراخ بتن مهار میشود. پس از مهار شدن غلاف، میتوان پیچ یا میلپرده رزوهای را درون آن بست. HKD به دلیل نصب همسطح (flush) با سطح بتن، گزینهای عالی برای اتصالات سقفی و معلق (مثل آویزان کردن تاسیسات الکتریکی و مکانیکی، سینی کابل، سیستمهای اسپرینکلر و تهویه) است که نیاز به انکر همسطح دارند تا بیرونزدگی نداشته باشد
. معمولاً از HKD برای بارهای متوسط در بتن بدون ترک استفاده میشود
؛ مثلاً برای آویزهای تأسیساتی، ساپورت نما و مانند آن. این انکر دارای تاییدیه ETA Option 7 برای بتن بدون ترک است
. HKD در سایزهای متنوع (معمولاً M6 تا M12) تولید میشود و عمق کاشت نسبتاً کمی دارد (مثلاً حدود 25 تا 50 میلیمتر) که یکی از مزایای آن برای دالهای نازک است
. جنس آن از فولاد کربنی گالوانیزه است و در نسخه ضدزنگ (HKD-R) نیز موجود میباشد
مزایا: نصب سریع و آسان – تنها با یک ضربه به وسیله ابزاری به نام ستینگ تول (Setting Tool) انکر چفت میشود؛ نیاز به اعمال گشتاور نیست، بنابراین نصب تعداد زیادی HKD در سقف بسیار سریع است
. همسطح بودن با بتن – پس از نصب، هیچ قسمتی از انکر بیرون نمیزند؛ این برای زیبایی یا جلوگیری از برخورد اجسام و نیز برای امکان عبور دادن پیچ دلخواه مزیت دارد. مناسب برای فواصل کم – به دلیل طول کاشت کوتاه و انبساط کوچک، میتوان آن را در فواصل نسبتاً نزدیکی از لبه بتن یا کنار یکدیگر استفاده کرد. کارایی بالا در مصارف تأسیساتی – Hilti HKD برای بارهای معلق متوسط (مثلاً آویز تا چند صد کیلوگرم) طراحی شده و در این محدوده بسیار مطمئن عمل میکند
. همچنین تنوع سایز آن اجازه میدهد متناسب با وزن وسیله، انکر M6 تا M12 انتخاب شود. مزیت اقتصادی: قیمت HKD نسبت به رولبولتهای بزرگتر کمتر است و با توجه به عدم نیاز به واشر و مهره اضافی (چون داخلرزوه است)، در مجموع مقرونبهصرفه میباشد.
معایب: محدود به بتن بدون ترک – در بتنهای ترکدار یا نواحی لرزهای، استفاده از HKD توصیه نمیشود چون طراحی آن برای چنین شرایطی تأیید نشده است
(در این حالت باید از انکرهای Drop-in پیشرفتهتر Hilti مانند HDI-P استفاده کرد که برای بتن ترکدار تاییدیه دارند)؛ ظرفیت بار محدودتر – اگرچه HKD برای بارهای متوسط عالی است، اما برای بارهای بسیار سنگین مناسب نیست (در این موارد باید از رولبولتهای بزرگتر یا انکر شیمیایی استفاده کرد). به عنوان مثال، یک HKD M10 میتواند بار کششی حدود 2 تا 3 کیلونیوتن را تحمل کند؛ برای بارهای بیشتر باید انکرهای قویتری به کار برد. همچنین نیاز به ابزار نصب مخصوص دارد – ستینگتول باید متناسب با سایز انکر تهیه شود (البته این ابزار ارزان است و یک میله ساده است). در نهایت، HKD قابل جابجایی نیست؛ یعنی پس از نصب غلاف در بتن، درصورت عدم نیاز نمیتوان آن را به سادگی خارج کرد (فقط میتوان پیچ داخلی را درآورد).
قیمت حدودی: هر عدد بین ۱۸,۰۰۰ تا ۴۰,۰۰۰ تومان بسته به سایز متغیر است
. (سایز M6 کوچکترین و ارزانترین و سایزهای بزرگتر گرانترند). این قیمت تنها بابت غلاف انکر است و پیچ یا میلگرد رزوه که داخل آن بسته میشود جداگانه محاسبه میگردد.
انکر بولت هیلتی پیچشی HUS (اچیواِس – پیچ بتن)
مشخصات و کاربرد: انکرهای پیچشی HUS در واقع نوعی پیچ مخصوص بتن هستند که بدون غلاف انبساطی کار میکنند. این پیچها با رزوه تیز خود مستقیماً در سوراخ بتن چرخانده (رزوه میشوند) و به دیواره بتن گره میخورند. Hilti HUS (که در برخی بازارها با نام Kwik HUS عرضه میشود) یک انکر پیچشی پریمیم و پرقدرت برای اتصالات دائمی یا حتی موقت در بتن ترکدار و بدون ترک است.
از موارد استفاده متداول انکر بولت هیلتی میتوان به نصب پلیتهای پایه سازهای، ریلها، بیسپلیتها، ساپورتهای تأسیساتی و حتی نصب موقت تجهیزات قالببندی اشاره کرد. ویژگی ممتاز این پیچها قابلیت بازکردن و بستن مجدد برخی مدلهاست – مثلاً Hilti HUS3-H دارای این قابلیت است که در کاربردهای موقتی (مثل اتصالات داربست یا قالب) چندین بار مورد استفاده قرار گیرد.
جنس HUS معمولاً فولاد کربنی با پوشش گالوانیزه مکانیکی یا الکترولیتی است، و در گونههای ضدزنگ (HUS-H CR) نیز تولید میشود. سر پیچ به شکل ششگوش بیرونی بوده و اغلب واشر یکپارچه دارد (تیپ -H به معنای Hex head). هیلتی HUS در قطرهای متداول M8، M10، M12 و M14 موجود است (در استاندارد متریک؛ در بازار آمریکا به صورت قطر اینچی نیز عرضه میشود). این انکر پیچشی برای بتن ترکدار دارای تاییدیه (ICC-ES و ETA Option 1) است و نیز در مصالح بنایی و بلوک سیمانی هم قابل استفاده میباشد.
از مزایای دیگر آن عدم نیاز به گشتاور بستن دقیق است؛ یعنی وقتی پیچ تا انتها محکم شد، اتصال ایجاد شده و نیازی به ترکمتردقیق مانند رولبولتها ندارد.
مزایا: نصب بسیار سریع و ساده – کافی است سوراخ را در بتن دریل کرده و پیچ HUS را با دریل ضربهای یا آچار ببندید؛ نیازی به منبسط کردن یا تزریق چسب نیست و فرایند انکربولت به شدت تسهیل میشود. این ویژگی در پروژههایی با تعداد انکر زیاد باعث صرفهجویی چشمگیر در زمان میشود
. حداقل نیروهای انبساطی – چون HUS عملاً بتن را رزوه میکند، نیروی جانبی کمی به دیواره سوراخ اعمال میشود؛ لذا فاصله لبه و فاصله بین انکرهای مورد نیاز نسبت به رولبولتها کاهش مییابد و میتوان در فواصل نزدیکتر نصب کرد
. قابل بازکردن – در حالیکه رولبولتها پس از نصب عملاً همواره در بتن میمانند، پیچ HUS را میتوان باز کرد؛ مدلهای خاص (مثل HUS-H و HUS3-H) حتی برای استفاده مجدد در محل دیگر نیز تأیید شدهاند
. این مزیت برای اتصالات موقت و یا هنگامی که تغییری در سازه لازم باشد عالی است. ظرفیت باربری مناسب – پیچهای HUS بسته به قطرشان میتوانند بارهای قابل توجهی را تحمل کنند (مثلاً یک HUS M10 قادر به تحمل کششی حدود 6–8 کیلونیوتن و برشی حدود 8–10 کیلونیوتن است که برای اکثر صفحات پایه کافی است). همچنین در بتن ترکدار و حتی مبنای بنایی (مصالح بنایی پرشده) کارایی خوبی دارند
. ضمناً این پیچها معمولاً قابل استفاده در سقفهای دال مجوف هم هستند زیرا انبساط شدید ندارند.
معایب: محدودیت قطر و عمق – پیچهای بتن معمولاً حداکثر تا قطر ~۱۴ میلیمتر تولید میشوند؛ برای نیازهای فوق سنگین (قطرهای بالاتر یا بارهای بسیار بزرگ) ممکن است کافی نباشند و انکرهای دیگر لازم شود. همچنین طول رزوه تعیینکننده عمق مهار است و اگر بتن ضخیم باشد و بخواهیم عمق کاشت زیادی داشته باشیم، شاید HUS مناسب نباشد. سایش رزوه در صورت استفاده مکرر – هرچند مدلهایی از HUS قابل استفاده مجدد هستند، اما تعداد دفعات محدود است (معمولاً ۲–۳ بار) زیرا رزوه پیچ و رزوهای که در بتن ایجاد شده، در هر بار باز و بسته شدن تا حدی آسیب میبیند
. نیاز به مقاومت بتن کافی – این انکرها برای بتنهای نسبتاً متراکم بهتر عمل میکنند؛ در بتن با مقاومت پایین یا مادهی پایهی ضعیف، ممکن است رزوه به خوبی شکل نگیرد. همچنین در صورت ترکخوردن بتن پس از نصب، کمی کاهش در ظرفیت اتصال ممکن است رخ دهد (هرچند تاییدیه cracked concrete دارند). در ضمن، هزینه واحد بالاتر از رولبولتهای ساده – پیچ HUS قطعهی مهندسیشدهتری است و قیمت آن کمی بیشتر از انکر مکانیکی عادی است، هرچند با حذف نیاز به مهره و واشر و کاهش زمان نصب، این اختلاف جبران میشود.
قیمت حدودی: هر عدد بسته به قطر و طول بین حدود ۲۰,۰۰۰ تا ۶۰,۰۰۰ تومان است. برای مثال HUS سایز M10 با طول 100 میلیمتر حدود ۳۰ هزار تومان قیمت دارد. مدلهای استیل ضدزنگ آن قیمتهای بالاتری دارند (تا دو برابر). با توجه به مزیت بازکششوندگی، در کاربردهای خاص صرفهجویی اقتصادی خوبی حاصل میشود.
انکر کویل HCA هیلتی (اچسیاِی – انکر قابل بازیابی)
مشخصات و کاربرد: انکر بولت هیلتی Hilti HCA یک سیستم انکر پیچشی خاص با رزوه درشت و قابل تعویض است که برای اتصالات موقت و چندبارمصرف در بتن طراحی شده است. در این سیستم، یک غلاف رزوهای با گام درشت (کویل) در بتن مهار میشود و پیچ/بولت مربوطه درون آن بسته میشود. ایده اصلی HCA این است که پس از اتمام کار، میتوان بولت را باز کرده و فقط کویل داخلی را تعویض کرد و از همان غلاف دوباره در مکان دیگر استفاده نمود.
این انکر بولت هیلتی اقتصادیترین راهحل برای مهارهای موقت سنگین مثل اتصالات موقتی در سایتهای ساختمانی، نصب ماشینآلات برای تست و سپس جابجایی، یا فیکس کردن سازهها در حین ساخت است. HCA عموماً در سایزهای نسبتا بزرگ (معادل 1/2″ تا 5/8″) عرضه میشود و جنس آن فولاد کربنی گالوانیزه است.
شکل سر آن شبیه پیچ ششگوش است اما در واقع داخل آن یک کویل فنری رزوهدار قرار دارد که قابل جایگزینی است. پس از کاشت HCA در بتن، هر بار که نیاز به مهار باشد یک پیچ مخصوص داخل آن بسته میشود و پس از اتمام کار باز شده و کویل داخلی در صورت آسیب تعویض میگردد. ظرفیت باربری HCA قابل مقایسه با رولبولتهای سایز مشابه است و برای بتن ترکنخورده مناسب میباشد (بیشتر برای کاربردهای موقت، لذا معمولاً در شرایط غیرلرزهای به کار میرود).
مزایا: صرفهجویی در هزینه در کاربرد مکرر – اگر نیاز دارید یک نقطه را بارها مهار کنید و باز کنید (مثلاً نصب و جداسازی مکرر تجهیزات در محلهای تست)، HCA بسیار اقتصادی است. به جای مصرف چندین انکر و تخریب بتن، میتوان یک بار HCA را نصب کرد و بارها از آن بهره برد.
قابلیت جابجایی – برخلاف انکرهای معمول که پس از درآوردن خراب میشوند، HCA عملاً یک انکر دائمی قابل استفاده مجدد است. نصب نسبتاً آسان – شبیه پیچهای HUS نصب میشود (سوراخکاری و سپس بستن با آچار) و نیاز به چسب یا انبساط جداگانه ندارد. مقاومت مکانیکی خوب – به عنوان یک انکر مکانیکی سنگین، میتواند بارهای بالایی را تحمل کند (برای مثال HCA 5/8″ ظرفیت کششی و برشی در حد 20+ کیلونیوتن دارد که برای بسیاری اتصالات موقت صنعتی کافی است). همچنین سر ششگوش آن نصب را با آچار استاندارد ممکن میسازد.
معایب: عدم کاربرد گسترده و نیاز به قطعه جایگزین – HCA یک محصول خاص است و در همه بازارها به راحتی پیدا نمیشود؛ ممکن است برای تامین کویلهای جایگزین دچار مشکل شوید مگر از قبل تهیه شده باشد. هزینه اولیه بالا – قیمت یک ست HCA (شامل غلاف و کویل) از انکرهای عادی بیشتر است، هرچند در طول زمان با استفاده مجدد جبران میشود. کاربرد عمدتاً در بتن بدون ترک – این محصول عمدتاً برای شرایط معمولی طراحی شده و برای لرزه یا بتن ترکدار تضمینشده نیست. همچنین سایزهای محدود دارد و برای کارهای سبک تولید نشده (نصب آن برای موارد خیلی کوچک توجیه ندارد). پیچیدگی مکانیزم – وجود کویل داخلی ممکن است برای بعضی کاربران نا آشنا باشد؛ در صورت نصب نادرست کویل یا آسیب دیدن رزوه بتن، عملکرد ممکن است کاهش یابد. با این حال، با رعایت دستورالعمل Hilti این موارد قابل مدیریت است.
قیمت حدودی: تخمینی – هر ست HCA ممکن است حدود ۵۰,۰۰۰ تومان یا بیشتر قیمت داشته باشد (وابسته به سایز). اما نکته اینجاست که با چندبار استفاده، این هزینه سرشکن میشود. اگر سه مرتبه از یک HCA استفاده کنید، در عمل هزینه هر دفعه یکسوم خواهد شد که بسیار مقرونبهصرفه است. بنابراین قیمت ظاهراً بالای آن در استفاده بلندمدت توجیه دارد.
انکر بولتهای شیمیایی هیلتی (چسب کاشت میلگرد و بولت)
گروه دیگری از انکر بولت هیلتی ، انکرهای شیمیایی (چسبی) هستند که برای کاشت بولتها یا میلگردها در بتن از چسبهای تخصصی استفاده میکنند. در این روش به جای انبساط مکانیکی، یک چسب رزینی دو جزئی درون سوراخ تزریق یا نصب میشود و بولت رزوهای یا میلگرد داخل آن قرار میگیرد تا پس از خشک شدن، یک اتصال قوی ایجاد شود. مزیت انکرهای شیمیایی این است که تنش کمی به بتن وارد میکنند و برای فواصل لبه کم، بتنهای ضعیفتر، بارهای فوقسنگین و کاشت در عمق زیاد ایده ال هستند. Hilti به عنوان پیشرو در تکنولوژی انکر شیمیایی، محصولات متنوعی در این زمینه دارد که در ادامه بررسی میکنیم:
چسب کاشت HIT-RE 500 V3 انکر بولت هیلتی (اپوکسی فوققوی)
مشخصات و کاربرد: چسب HIT-RE 500 V3 نسل جدید چسبهای اپوکسی دوسیسته Hilti است که به عنوان راهکار نهایی کاشت آرماتور و انکرهای سنگین شناخته میشود.
این چسب دو جزئی بر پایه رزین اپوکسی، داخل کارتریجهای فویل عرضه میشود و با گان تزریق مخصوص، به طور همزمان دو جزء را مخلوط و تزریق میکند. HIT-RE 500 V3 دارای مقاومت بسیار بالا پس از گیرش است و برای اتصالاتی به کار میرود که نیاز به تحمل بارهای سنگین استاتیکی یا لرزهای دارند – از جمله کاشت میلگردهای توسعه سازهای، کاشت بولتهای سایز بزرگ (تا قطر M30 و M39) و اتصالات پساز-ساخت. این چسب حتی در سوراخهای پرآب و محیط مرطوب نیز عملکرد قابل قبولی دارد و چسبندگی خود را حفظ میکند
. تاییدیههای بینالمللی HIT-RE 500 شامل ETA برای میلگرد و انکر در بتن ترکدار و بدون ترک، ICC (برای شرایط لرزهای و کرگیری شده) و دیگر استانداردهاست
. یک ویژگی مهم این چسب زمان کارپذیری کافی آن است – بدین معنی که پس از تزریق، فرصت زمانی لازم برای قرار دادن میلگرد و تنظیم آن فراهم میشود (در دمای 20 درجه حدود 30 دقیقه ژلتایم دارد). پس از عملآوری کامل (که بسته به دما حدود 24 ساعت طول میکشد)، مقاومت نهایی بسیار بالا خواهد بود؛ به طوری که معمولاً خود بولت یا میلگرد دچار گسیختگی میشود پیش از آنکه چسب از بتن جدا شود. به همین دلیل، در بسیاری موارد ظرفیت این انکر شیمیایی با عبارت “میلگرد گسیخته” در جداول طراحی مشخص میگردد، یعنی مقاومت آن برابر مقاومت فولاد میلگرد است.
مزایا: بالاترین ظرفیت باربری ممکن – HIT-RE 500 V3 قادر است اتصالات سنگینی معادل بولتهای پیشکاسته یا حتی قویتر ایجاد کند.
مناسب برای کاشت میلگرد سازهای – این چسب به طور خاص برای اتصال میلگردهای انتظار در توسعه سازه (مثلاً الحاق ستون/دیوار جدید به بتن قدیمی) طراحی شده و از نظر مهندسی به عنوان جایگزین میلگرد پیشبینی شده قابل محاسبه است.
عملکرد عالی در بتن ترکدار و لرزهای – این سیستم برای شرایط زلزله (سازههای با اهمیت بالا) تایید شده است و حتی تحت نیروی رفت و برگشتی چسبندگی خود را حفظ میکند. امکان کاشت در عمقهای زیاد – هر عمقی که بتوانید سوراخ کنید، این چسب قابل استفاده است؛ محدودیت طول مهار در حد تجهیزات سوراخکاری شماست. عدم اعمال تنش انبساطی به بتن – بنابراین میتوانید چسب را نزدیک لبهها یا فاصله کم بین دو کاشت استفاده کنید بدون نگرانی از ترک خوردن بتن. مقاومت شیمیایی و حرارتی خوب – پس از خشک شدن، رزین اپوکسی در برابر رطوبت، مواد شیمیایی، و حرارتهای متعارف (تا حدود ۷۲ درجه سانتیگراد بلندمدت) پایدار است.
معایب: زمان گیرش طولانی – اصلیترین عیب اپوکسیها این است که برای رسیدن به مقاومت نهایی، باید چندین ساعت (بسته به دمای محیط تا 24 ساعت یا بیشتر) منتظر ماند. در پروژههای عجلهای، این زمان انتظار ممکن است مشکلساز باشد. نیاز به تمیزکاری دقیق سوراخ – برای دستیابی به حداکثر چسبندگی، سوراخ باید کاملاً از گردوغبار تمیز شود (معمولاً با دمنده و برس چندباره). عدم انجام صحیح این کار میتواند مقاومت را کاهش دهد. (البته Hilti راهحل SafeSet با متههای توخالی و عدم نیاز به تمیزکاری برای این چسب ارائه داده است). هزینه بالا – این چسب جزء گرانترین چسبهای کاشت در بازار است. اما در پروژههای حساس، هزینه بالا در مقابل عملکرد مطمئن قابل پذیرش است. نیاز به ابزار تزریق ویژه – کارتریجهای Hilti را باید با تفنگ تزریق مخصوص (مثلاً گان دستی HDM یا گان بادی/باطریدار) استفاده کرد که هزینه ابزار اضافی دارد. همچنین تزریق اپوکسی در دمای پایین دشوارتر است (در سرما باید کارتریج را گرم نگه داشت). در مجموع، این معایب عمدتاً اجرایی هستند و بر کیفیت نهایی اتصال تاثیر ندارند، به شرط رعایت دستورالعمل.
قیمت حدودی: هر کارتریج ۵۰۰ میلیلیتری (حجم استاندارد) حدود ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان است.
یک کارتریج برای تعداد متفاوتی کاشت کافی است. بنابراین هزینه هر انکر کاشتهشده بسته به قطر و عمق میتواند از حدود ۱۰۰ هزار تومان (برای بولتهای کوچکتر) تا چندصدهزار تومان (برای بولتهای قطور و عمق زیاد) متغیر باشد.
چسب کاشت HIT-HY 200 Hilti (هیبرید سریعگیر)
مشخصات و کاربرد: چسب HIT-HY 200 یک چسب هیبریدی (Hybrid) دو جزئی است که رزینهای اپوکسی و متاکریلات را ترکیب کرده تا زمان گیرش سریعتری نسبت به اپوکسی خالص داشته باشد، در عین حفظ مقاومت بالا. Hilti این محصول را برای کاشت انکرها و میلگردها در پروژههایی که سرعت اهمیت دارد تولید کرده است. HIT-HY 200 در دو نوع R (استاندارد) و V3 (نسل جدید بهبودیافته) موجود است.
این چسب برای کاشت آرماتور و انکربولت در بتن ترکدار و بدون ترک تاییدیه دارد و از نظر ظرفیت باربری در رتبهی بسیار بالایی قرار دارد (نزدیک به RE500). تفاوت عمده آن کوتاه بودن زمان کار و گیرش است – به عنوان مثال در دمای 20 درجه، زمان کارپذیری حدود 5–6 دقیقه و زمان گیرش تا رسیدن به 100% مقاومت حدود 1 ساعت است که بسیار سریعتر از اپوکسی میباشد. این ویژگی در هوای سرد نیز نمود دارد؛ جایی که RE500 ممکن است دهها ساعت برای خشک شدن نیاز داشته باشد، HY 200 در همان دما چند ساعت بیشتر زمان نمیخواهد. HIT-HY 200 یک نوآوری مهم دیگر هم دارد: به همراه رادهای مخصوص HIT-Z ارائه میشود که دارای شکل مخروطی پیچمانند هستند. در صورت استفاده از این رادها، نیازی به تمیزکردن سوراخ قبل از تزریق چسب نیست؛ چرا که طراحی ویژه آنها گردوغبار را حین نصب جابجا کرده و چسب مازاد را به خوبی مخلوط میکند. این قابلیت (تکنولوژی SafeSet) بسیار مورد توجه مجریان قرار گرفته زیرا خطای انسانی در تمیزکاری را حذف میکند. کاربردهای HIT-HY 200 مشابه RE500 شامل کاشت میلگردهای توسعه و انکر بولتهای سنگین است، با این مزیت که میتوان سریعتر بارگذاری کرد. این چسب نیز برای مناطق لرزهخیز و بارهای دینامیکی تایید شده است.
مزایا: زمان گیرش کوتاه – امکان بارگذاری روی انکر کاشتهشده در همان روز (در دمای مناسب) وجود دارد، بنابراین کار نصب به تعویق نمیافتد. این ویژگی در پروژههایی مثل نصب صفحهستونها یا بیسپلیت گاردریل در اتوبانها که باید سریعا بهرهبرداری شوند، حیاتی است. عدم نیاز به تمیزکاری سوراخ (با راد HIT-Z) – صرفهجویی در زمان و اطمینان از کیفیت نصب.
کاربرد چندمنظوره – برای انواع بولتهای رزوهای (HIT-V) و کاشت میلگرد میتوان استفاده کرد. قدرت چسبندگی بالا – عملکرد این چسب نزدیک به اپوکسی است و در بسیاری شرایط ظرفیت آن توسط فولاد میلگرد تعیین میشود نه چسب. قابل استفاده در بتن مرطوب – HY 200 نیز مانند RE500 میتواند در سوراخهای نمدار به کار رود بدون اینکه کیفیت اتصال افت کند. همچنین دارای تاییدیه حریق و لرزه (ICC-ES) میباشد که آن را برای سازههای مهم قابل قبول میسازد.
معایب: عمر مفید کوتاهتر کارتریج – مواد هیبریدی معمولاً تاریخ انقضای کوتاهتری نسبت به اپوکسی دارند (حدود 12 ماه)، لذا باید در مدت اعتبار مصرف شوند. هزینه بالا – قیمت HY 200 تفاوت چندانی با RE500 ندارد (گاهی حتی کمی گرانتر)، بنابراین صرفاً برای پروژههایی که به مزیت سرعت نیاز دارند به صرفه است. زمان کارپذیری کمتر – علیرغم اینکه کوتاه بودن زمان گیرش مزیت است، اما برای مجری نقطه مقابل آن کاهش زمان کار روی ماده است. یعنی پس از مخلوط شدن دو جز، باید خیلی سریعتر میلگرد/بولت را در جای خود قرار داد. در پروژههای بزرگ که مثلاً دهها سوراخ باید یکجا تزریق شوند، باید مرحلهبندی دقیق انجام شود تا چسب در کارتریج یا سوراخ قبل از کار گذاشتن بولت سفت نشود. حساسیت به دمای بالا حین اجرا – در دماهای محیطی خیلی گرم، زمان کار HY 200 ممکن است به 1–2 دقیقه کاهش یابد که کار را دشوار میکند (در چنین شرایطی شاید اپوکسی کندگیر حتی بهتر باشد). با این وجود، این موارد با برنامهریزی قابل مدیریت هستند.
قیمت حدودی: هر کارتریج ۳۳۰ یا ۵۰۰ میلیلیتری حدود ۲٬۴۰۰٬۰۰۰ تا ۲٬۸۰۰٬۰۰۰ تومان قیمت دارد.
از آنجایی که این چسب عمدتاً برای بهرهبرداری سریع استفاده میشود، معمولاً هزینهٔ آن در پروژههای فوری توجیه میشود. هزینه تمامشده هر کاشت با HY 200 مشابه RE500 است (شاید کمی بیشتر)، اما در نظر داشته باشید که عدم نیاز به تمیزکردن سوراخ خودش صرفهجویی در نیروی کار است.
چسب کاشت HIT-HY 270 هیلتی (ویژه مصالح بنایی)
مشخصات و کاربرد: همه انکرها و چسبهایی که تاکنون گفتیم مخصوص بتن بودند. Hilti اما برای مصالح بنایی (آجر، بلوک سیمانی توخالی و پر) نیز چسب اختصاصی به نام HIT-HY 270 ارائه کرده است. این چسب نیز از نوع هیبریدی دو جزئی است که به طور ویژه برای اتصالات در انواع دیوارهای بنایی توسعه یافته و تاییدیه گرفته است.
در گذشته کاشت انکر در دیوار آجری یا بلوک، بسیار نامطمئن بود، اما HY 270 این امکان را فراهم کرده که اتصال صفحههای فلزی، نبشیها، ساپورتها و حتی المانهای سازهای سبک به دیوارهای بنایی با اطمینان انجام شود.
از کاربردهای آن میتوان مقاومسازی لرزهای دیوارهای قدیمی با نصب میلگرد و تزریق در چند نقطه، نصب بیسپلیت روی دیوارهای بلوکی، نصب نرده یا حفاظ روی دیوار آجری و غیره را نام برد.
این چسب همراه با غلافهای توری پلاستیکی (HIT-SC) برای دیوارهای توخالی استفاده میشود تا چسب درون حفرهها هدر نرود. مکانیزم کار: ابتدا یک غلاف توری متناسب با عمق در سوراخ کار گذاشته میشود، سپس چسب تزریق و انکر یا میلگرد قرار داده میشود. چسب از منافذ توری بیرون زده و درون بافت آجر/بلوک نفوذ میکند و پس از خشک شدن یک مهار محکم ایجاد میکند. HY 270 حتی تاییدیه لرزهای (ETA) برای کاربرد در دیوار بنایی تحت زلزله را دارد. زمان گیرش آن نسبتاً سریع و شبیه HY 200 است (چند ده دقیقه تا یکی دو ساعت). از نظر مقاومت، طبیعتاً وابسته به مقاومت مصالح پایه است – یعنی ممکن است آجر بشکند پیش از آنکه چسب ناکام بماند. با این حال، Hilti دادههای فنی دقیقی برای باربری در انواع آجرهای پر و توخالی ارائه کرده که مهندسین میتوانند در طراحی استفاده کنند.
مزایا: اتصال مطمئن در مصالح دشوار – مهمترین مزیت HY 270 این است که امکان مهار در موادی که قبلاً غیرقابل اعتماد بودند را فراهم کرده است
. برای مالکینی که میخواهند روی دیوار موجود چیزی نصب کنند، این چسب نعمت بزرگی است چون نیاز به تخریب و کارگذاری بولت از پیش یا تعبیه پلیت پشت دیوار را برطرف میکند. مناسب برای انواع آجر توخالی و توپر – با داشتن چند سایز غلاف، میتوان آن را در آجرهای سفالی سوراخدار، بلوکهای سیمانی سبک و سنگین، حتی دیوارهای سنگی و مصالح ترکیبی به کار برد
. تاییدیه لرزهای و طراحی – این محصول اولین چسب کاشتی است که برای مصارف سازهای در بنایی تاییدیه گرفته، بنابراین در مقاومسازیها به رسمیت شناخته میشود
. هدررفت کم چسب – غلافهای توری Hilti باعث میشوند چسب فقط در محدوده لازم باقی بماند و مصرف چسب کنترل شود (برخلاف تزریق آزاد که ممکن است نیم کارتریج در حفرات یک بلوک خالی گم شود!). سرعت مناسب – زمان گیرش نه خیلی کند است نه بیش از حد تند، بنابراین نصاب فرصت کار دارد و پروژه هم معطل خشک شدن طولانی نمیشود (در دمای 20 درجه حدود 30 دقیقه ژل تایم و 1-2 ساعت تا بارگذاری). در ضمن ابزار تزریق همان تفنگ HY200/RE500 است، نیاز به تجهیزات جداگانه نیست.
معایب: مقاومت محدود توسط ماده پایه – باید انتظار داشت که باربری اتصالی که به یک دیوار آجری با ملات ضعیف متصل شده، هرچقدر هم چسب قوی باشد، محدود به ظرفیت دیوار است. لذا نتایج kN دهها را نمیتوان از این سیستم انتظار داشت. معمولاً بارهای 1 تا 5 کیلونیوتن را به ازای هر مهار میتوان منتقل کرد (بسته به نوع دیوار). نیاز به استفاده از غلاف در مصالح توخالی – یک مرحله اضافی اضافه میشود (قرار دادن غلاف) که البته پیچیده نیست اما باید سایز درست انتخاب شود. قیمت نسبتاً بالا – چسب HY 270 نیز قیمت قابل توجهی دارد و استفاده از آن در تعداد زیاد هزینهبر خواهد بود، هرچند جایگزینی هم برایش نیست جز روشهای سنتی پرهزینه. شرایط آببندی – در دیوارهای بیرونی که در معرض آب و باراناند، باید دقت شود که چسب کاشتهشده مسیر نفوذ آب ایجاد نکند؛ Hilti برای این منظور لوازم جانبی درزگیر هم دارد اما اگر اعمال نشود ممکن است رطوبت از طریق سوراخ کاشتهشده به داخل دیوار نفوذ کند. در کل، این معایب جدی نیستند و بیشتر جنبه دقت در اجرا دارند.
قیمت حدودی: هر کارتریج ۳۳۰ میلیلیتری حدود ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ تا ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان برآورد میشود (با نوسانات ارز ممکن است تغییر کند). هر کارتریج بسته به سایز غلاف، میتواند بین ۱۰ تا ۳۰ نقطه اتصال را پر کند. هزینه هر انکر در دیوار بنایی با این روش ممکن است چیزی حدود ۵۰,۰۰۰ تا ۱۵۰,۰۰۰ تومان باشد که در مقایسه با هزینه تخریب و کارگذاری صفحه پشتبند و … بسیار بهصرفه است. (غلافهای پلاستیکی نیز هر کدام چند هزار تومان قیمت دارند که باید به ازای هر انکر مصرف شوند.)
کپسول چسب HVU هیلتی (چسب کپسولی)
مشخصات و کاربرد: Hilti HVU یک سیستم کپسولی چسب کاشت است. برخلاف چسبهای کارتریجی که به صورت حجمی تزریق میشوند، چسب کپسولی به شکل کپسولهای شیشهای یا فویلی از پیش پیمانهشده عرضه میشود. هر کپسول حاوی مقدار مشخصی رزین و سختکننده است که برای یک انکر با سایز و عمق خاص در نظر گرفته شده. روش کار به این صورت است که ابتدا سوراخ با قطر و عمق معین حفر و تمیز میشود، سپس یک کپسول HVU داخل سوراخ قرار میگیرد. آنگاه میله انکر رزوهدار (مثلاً میله تمامرزوه Hilti HAS) با استفاده از دریل یا ضربات چکش داخل سوراخ رانده میشود؛ در این حین کپسول شکسته شده و محتویات آن مخلوط و در فضای سوراخ توزیع میشود و سپس میگیرد و بولت را مهار میکند
. مزیت اصلی این سیستم، سهولت و سرعت استفاده آن است – نیاز به تزریق با گان و دقت پیمانهکردن نیست و هر کپسول دقیقاً برای همان یک سوراخ طراحی شده است. Hilti HVU (نسل جدید آن HVU2) دارای تاییدیه برای بتن ترکدار و شرایط لرزهای نیز میباشد
، بهویژه در سایزهای بزرگتر (نیم اینچ تا 1/1⁄4 اینچ). از HVU اغلب در پروژههای نصب پلیت و بیسپلیت استفاده میشود، جایی که سرعت مهم است و گروه اجرایی ترجیح میدهند به جای تزریق چسب، فقط کپسول بگذارند و بولتها را نصب کنند. همچنین برای کار در سقف یا حالت بالا سر کپسولها بسیار مفیدند، چون چسب جاری نمیشود و تا زمان کوبیدن بولت در جای خود باقی میمانند. ظرفیت باربری انکرهای حاصل از HVU تقریباً معادل همان انکر با چسب تزریقی است (با کمی محافظهکاری). مثلاً یک HVU سایز M16 در بتن خوب میتواند حدود 8-10 تن نیرو را تحمل کند که رقمی در حد انکرهای مکانیکی قوی است.
مزایا: کارایی بالا با نصب آسان – نیاز به ابزار تخصصی تزریق نیست؛ هر کارگر با یک دریل و عددی کپسول میتواند کاشت را انجام دهد. پیمانه دقیق و اتلاف کم – چون هر کپسول دقیق اندازهگیری شده، خطای انسانی در نسبت اختلاط چسب وجود ندارد. همچنین چسب اضافهای باقی نمیماند. بدون چکه و کثیفی – در حالت سقفی یا حفره افقی، کپسول داخل سوراخ نمیریزد و محیط کار تمیزتر است. سرعت بیشتر در کارهای انبوه – تیمهای نصب میتوانند به سرعت کپسولها را در همه سوراخها قرار دهند و سپس بولتها را یکی یکی بکوبند؛ این روش معمولاً سریعتر از تزریق تکتک با تفنگ است. عمر مفید طولانیتر – کپسولها در بستهبندی جداگانه عمر انبارداری خوبی دارند و تا زمان استفاده فعال نمیشوند (بر خلاف کارتریج که پس از باز شدن باید زود مصرف شود). HVU نیز برای بتن کرگیریشده و حتی سوراخ خیس تایید شده است
، زیرا جنس کپسول (فویلی نرم) حتی در تماس آب هم پاره نشده و مخلوط به درستی انجام میشود
معایب: نیاز به بولتکوبی با دریل/چکش قدرتمند – برای شکستن و مخلوط کردن کپسول، باید میله انکر را با سرعت و نیرو داخل سوراخ راند. قطرهای بزرگ نیاز به دریل چکشی قوی یا ضربات چکش سنگین دارد. اگر بولت به آهستگی وارد شود ممکن است چسب به درستی مخلوط نشود. هر کپسول مخصوص یک قطر/عمق – انعطاف تزریق دستی را ندارد؛ مثلاً نمیتوان یک کپسول M16x110 را در سوراخ عمق 80 استفاده کرد چون چسب اضافه بیرون میزند و اتصال مطمئن نخواهد بود. باید دقیق طبق دستورالعمل سایز انتخاب شود. در صورت خطا پرهزینه است – اگر کپسول جاگذاری شود و بولت به هر دلیل درست نصب نشود یا اشتباه وارد شود، خارج کردن مخلوط سفتشده دشوار است. برخلاف چسب تزریقی که میتوان تا قبل از گیرش آن را خارج کرد، کپسول شکسته بازگشت ندارد. محدودیت دمای محیط برای نصب – مانند سایر چسبها، در سرما گیرش کند و در گرمای زیاد ممکن است کار با آن سخت باشد، اما در محدوده 5 تا 40 درجه به خوبی کار میکند. همچنین برداشت موجودی و حملونقل دقیقتری میخواهد – باید شمرد چند کپسول برای چند سوراخ دارید، در صورت کم یا زیاد آمدن نمیتوانید مثل کارتریج اضافه/کاهش دهید. اما اینها همه مدیریتشدنی هستند.
قیمت حدودی: هر کپسول شیمیایی HVU بسته به سایز تقریبا ۲۰,۰۰۰ تا ۶۰,۰۰۰ تومان قیمت دارد. (به طور مثال، کپسول سایز M16 حدود ۴۰–۵۰ هزار تومان و سایزهای کوچکتر ارزانترند). این قیمت برای یک اتصال است، و باید به آن هزینه میله رزوهدار و مهره/واشر را نیز افزود. در مقایسه با کارتریج، ممکن است برای تعداد کم، کپسول بهصرفهتر باشد (چون مثلاً برای 10 سوراخ شاید یک کارتریج کامل هدر برود اما 10 کپسول دقیق مصرف میشود). برای تعداد بسیار زیاد، کارتریج ممکن است اقتصادیتر باشد. به طور کلی در کارهای متوسط، سیستم کپسولی Hilti HVU گزینه محبوبی است که سرعت اجرا را بالا میبرد و هزینهای رقابتی دارد.
جدول مقایسهای انکر بولت هیلتی
در جدول زیر، خلاصهای مقایسهای از مهمترین مشخصات مدلهای مختلف انکر بولت هیلتی ارائه شده است تا بتوانید به سرعت تفاوتها و کاربردهای هر یک را مرور کنید:
| مدل انکر بولت | جنس و پوشش | ظرفیت باربری (کششی/برشی) | نوع کاربرد (ماده پایه) | روش نصب | قیمت حدودی |
|---|---|---|---|---|---|
| HSA (و HSA-F, R, etc) | فولاد کربنی گالوانیزه؛ استیل ضدزنگ A2/A4 |
بالا در بتن بدون ترک (مثلاً تا ~20 kN کششی و 15 kN برشی برای M16) – در ترکدار قابل استفاده نیست | بتن بدون ترک (Option 7) – اتصالات عمومی: نرده، پله، گاردریل و… | مکانیکی انبساطی (گشتاور-محور) – نیاز به سفت کردن با ترکمتر | ~ ۱۵ تا ۳۰ هزار تومان (بسته به سایز) |
| HST3 (گالوانیزه، R ضدزنگ، BW واشردار) | فولاد کربنی گالوانیزه شفاف؛ فولاد ضدزنگ A4 | بسیار بالا در بتن ترکدار/بدون ترک (مثلاً تا ~30 kN کششی و 25 kN برشی برای M16) – مقاوم لرزهای | بتن ترکدار و بدون ترک؛ مناسب بارهای استاتیکی و لرزهای شدید |
مکانیکی انبساطی پیشرفته – کوبشی + گشتاور نهایی (زیره برش بهبودیافته) | ~ ۲۰ تا ۵۰ هزار تومان (میانی ~29 هزار) (سایزهای بزرگتر گرانتر) |
| HSL-3 (و HSL-3-R ضدزنگ) | فولاد کربنی گالوانیزه؛ (ضدزنگ A4 در HSL-3-R) | بسیار بالا (Heavy-Duty) – مثلاً >50 kN کششی و برشی برای سایزهای بزرگ (مناسب بارهای ماشینآلات سنگین) | بتن ترکدار/بدون ترک (Option 1)؛ باربری سنگین صنعتی: بیسپلیت ستون، جرثقیل، پمپ و… | مکانیکی انبساطی سنگین – کنترلشده با گشتاور بالا (قابلیت پیشتنیدگی تنظیمشده) | ~ ۳۰ تا ۱۰۰ هزار تومان (خیلی وابسته به سایز؛ بزرگترینها گرانتر) |
| HDA (آندرکات) | فولاد کربنی گالوانیزه؛ برخی قطعات ضدزنگ (مثلاً گیرهها) | فوقالعاده بالا – در حد شکست فولاد (برای اتصالات حیاتی؛ M16 > 80 kN) | بتن ترکدار/بدون ترک؛ بارهای دینامیکی و ایمنی بالا: لرزهای، انفجار، خستگی (نیروگاهها، تاسیسات خاص) | مکانیکی آندرکات – نیازمند ایجاد شیار قفلشونده (خودآندرکات یا با ابزار مخصوص) | بسیار بالا (سفارشی) – ~ ۱۰۰ هزار تومان به بالا (بسته به سفارش و سایز) |
| HKD (Drop-in) | فولاد کربنی گالوانیزه؛ نسخۀ ضدزنگ موجود | متوسط (مثلاً ~5 kN کششی و ~7 kN برشی برای M8) – محدود به مقاومت مصالح پایه | بتن بدون ترک (Option 7)؛ آویزهای تاسیساتی، اسپرینکلر، داکتها (سقفها و دالها) |
مکانیکی ضربهای – غلاف داخلرزوه، نصب با چکش و ستینگتول مخصوص | ~ ۱۸ تا ۴۰ هزار تومان (هر غلاف) (پیچ داخلی جداگانه) |
| HUS (پیچ بتن) | فولاد کربنی با پوشش مکانیکی روی؛ نسخۀ ضدزنگ 316 در HUS-CR |
بالا (مثلاً ~8–12 kN کششی و ~10 kN برشی برای M12) – در بتن خوب معادل رولبولت همسایز | بتن ترکدار/بدون ترک؛ حتی مناسب مصالح بنایی پرشده؛ نصب موقت و دائم: بیسپلیت، ریل، تجهیزات قابل جابجایی |
مکانیکی پیچشونده – رزوه کردن مستقیم در بتن با دریل یا آچار (Removable) | ~ ۲۰ تا ۶۰ هزار تومان (بسته به قطر/طول) – استیلها تا ۲× گرانتر |
| HCA (انکر کویل) | فولاد کربنی گالوانیزه (بدنه و کویل رزوه) | بالا (مشابه رولبولت سایز معادل؛ مثلاً ~20+ kN کششی برای 5/8″) – چندبار مصرف (افت جزئی بعد از هر بار) | بتن بدون ترک؛ مهارهای موقت سنگین و قابل بازیابی: اتصالات قالببندی، ماشینآلات قابل جابجایی، نصب موقت سازهای | مکانیکی پیچشونده با رزوه داخلی قابل تعویض – نصب و بازکردن مانند پیچ، با امکان جایگزینی کویل داخلی | ~ ۵۰ هزار تومان (هر ست کامل) – به دلیل استفاده مجدد، سرشکن بسیار مقرونبهصرفه |
| HIT-RE 500 V3 (چسب اپوکسی) | رزین اپوکسی دو جزئی (کارتریجی) | فوقالعاده بالا – محدود به مقاومت میلگرد/بولت (مثلاً کاشت میلگرد #16: ظرفیت ~90 kN) | بتن ترکدار/بدون ترک؛ کاشت میلگرد سازهای، انکرهای سنگین (گزینه برتر برای مقاومتهای حداکثری) | چسبی (تزریقی) – تزریق با گان، قراردهی بولت/میلگرد، گیرش 24h | ~ ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان (هر کارتریج ۵۰۰ml) – حدود ۱۰۰k تومان به بالا به ازای هر کاشت (بسته به حجم مصرف) |
| HIT-HY 200 (چسب هیبریدی) | رزین هیبریدی دو جزئی (کارتریجی) | بسیار بالا – نزدیک به RE500 (مثلاً ظرفیت میلگرد #16 ~80 kN) – تایید شده لرزهای | بتن ترکدار/بدون ترک؛ کاشت میلگرد و انکر با نیاز بهرهبرداری سریع یا اجرای پرتعداد (پروژههای پرشتاب) | چسبی (تزریقی) – تزریق با گان، (با راد HIT-Z بدون تمیزکاری) ، گیرش سریع ~1h |
~ ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان (کارتریج ۵۰۰ml) – هزینه مشابه RE500 (صرفهجویی در زمان اجرا) |
| HIT-HY 270 (چسب بنایی) | رزین هیبریدی دو جزئی (کارتریجی) | متوسط – بستگی به نوع دیوار (مثلاً 1–5 kN کششی برای یک انکر در آجر فشاری) – محدود به مقاومت مصالح بنایی | مصالح بنایی: آجر توخالی و توپر، بلوک سیمانی، سنگ – اتصالات در دیوارها (مقاومسازی، نصب صفحه و نبشی روی دیوار قدیمی) | چسبی (تزریقی) – تزریق با گان + غلاف توری در مصالح توخالی ، گیرش سریع ~1–2h |
~ ۱٫۵ تا ۲ میلیون تومان (هر کارتریج ۵۰۰ml) – ~50k–150k تومان هر کاشت (با غلاف) |
| HVU (کپسول شیمیایی) | رزین پلیاستر/اپوکسی در کپسول فویل نرم | بسیار بالا – همتراز چسبهای تزریقی معادل (مثلاً HVU M16 ~70–80 kN کششی نهایی در بتن خوب) | بتن ترکدار/بدون ترک؛ نصب انکر با سرعت بالا، مخصوصاً مناسب کاشت در سقف/زمین بدون تجهیزات تزریق (پلیتبستها، نصب بیسپلیتها در پروژههای متوسط) | چسبی (کپسولی) – قرار دادن کپسول آماده و کوبیدن بولت با دریل/چکش |
~ ۲۰ تا ۶۰ هزار تومان (هر کپسول برای یک انکر) – مثلاً ~40k تومان برای M16 (بولت رزوهدار جداگانه) |
توضیح: ظرفیتهای باربری فوق تقریبی بوده و برای مقایسه نسبی ذکر شدهاند. برای طراحی دقیق هر انکر باید به دیتاشیت فنی انکر بولت هیلتی و شرایط پروژه (عیار بتن، عمق مهار، فاصله لبه ) مراجعه شود. همچنین قیمتها بر اساس اطلاعات بازار فعلی برآورد شدهاند و ممکن است با نوسانات ارز تغییر یابند.
https://prosazeh.com/mINxi6
کپی آدرس
