معرفی جامع انواع ایزوگام
ایزوگام: تعریف، مزایا، انواع، برندها، نصب و نگهداری
تعریف ایزوگام و معرفی کلی
ایزوگام نوعی عایق رطوبتی پیشساخته (آماده) است که برای ضدآبسازی سطوح مختلف به کار میرود.
این عایق از قیر (با درجه نفوذ ۶۰/۷۰) و لایههای الیاف مصنوعی (مانند تیشو و پلیاستر) ساخته میشود و به صورت رول در کارخانه تولید میگردد.
در محل پروژه، ایزوگام با استفاده از مشعل گازی و حرارت بر روی سطح بام یا هر مکان مورد نظر پخش و چسبانده میشود تا یک لایهی یکپارچهی ضد نم و رطوبت ایجاد کند.
ایزوگام ابتدا در اروپا ابداع شد و سپس خطوط تولید آن وارد ایران گردید.
امروزه ایزوگام به عنوان یک محصول بومی در اختیار مصرفکنندگان قرار داردو جایگزین روشهای سنتی عایقکاری نظیر آسفالت و قیرگونی شده است.
مزایا و کاربردهای
مزایا:
ایزوگام به علت ترکیب مواد پلیمری و بافت الیافی خود، مقاومت و دوام بالا در برابر نفوذ آب دارد و نسبت به روشهای قدیمیتر سبکتر است. نصب آن سریع و تمیز بوده و بلافاصله پس از اجرا قابل بهرهبرداری است. ایزوگام سطح یکپارچهای ایجاد میکند که در برابر تغییرات دما و تابش خورشید پایدار است. یک ایزوگام باکیفیت که صحیح نصب شود به طور متوسط حدود ۱۵ سال عمر مفید دارد.. همچنین بسیاری از ایزوگامهای جدید دارای روکش آلومینیومی هستند که بخش زیادی از گرمای خورشید را منعکس کرده و به کاهش حرارت پشتبام و صرفهجویی انرژی کمک میکنند.
کاربردها:
ایزوگام یک عایق رطوبتی همهکاره برای بخشهای گوناگون ساختمان و تأسیسات است. مهمترین کاربرد ایزوگام عایقکاری پشتبامها جهت جلوگیری از نفوذ باران و برف است.. علاوه بر بام ساختمانها، از ایزوگام برای آببندی پی ساختمان و فونداسیون، دیوارهای بیرونی و نما، سرویسهای بهداشتی و حمام، کف استخرها و مخازن آب و حتی در سازههای بزرگتر مانند تونلها و پلها نیز استفاده میشود.. به طور کلی هر قسمتی از سازه که در معرض رطوبت قرار داشته باشد (مانند سقف پارکینگ، کانال آبیاری، سردخانه، مرغداری و …) را میتوان با ایزوگام به خوبی عایقکاری کرد. مقاومت بالای ایزوگام در برابر نفوذ آب، آن را به گزینهای پرکاربرد در صنعت ساختمان و حتی حوزههای صنعتی تبدیل کرده است.
انواع ایزوگام (دستهبندیها)
ایزوگامها بر اساس مواد تشکیلدهنده، تعداد لایهها، نوع رویه و روش نصب به انواع مختلفی تقسیم میشوند. در ادامه، مهمترین انواع ایزوگام را معرفی میکنیم:
پلیمری (APP) و دمیده
از نظر نوع قیر به کار رفته، ایزوگام به دو دسته پلیمری و دمیده تقسیم میشود. ایزوگام پلیمری با قیر خالص ۶۰/۷۰ (قیر پالایشگاهی) تولید میشود و در ساخت آن از پلیمرهایی نظیر APP (اتکتیک پلیپروپیلن) برای بهبود خواص قیر استفاده میشود. این نوع ایزوگام کیفیت بالاتر و عمر مفید بیشتری دارد. در مقابل، ایزوگام دمیده با قیر دمیده (قیری که به آن هوا دمیده شده و از نفت کوره تولید شده) ساخته میشود که نسبت به قیر خالص کیفیت و دوام کمتری دارد.
ایزوگام دمیده از نظر مقاومت حرارتی و طول عمر، پایینتر از نوع پلیمری است و معمولاً ارزانتر تمام میشود. به طور خلاصه، ایزوگام پلیمری گزینه مرغوبتری بوده و برای کاربردهای با دوام طولانی توصیه میشود، در حالیکه ایزوگام دمیده بیشتر در پروژههای موقتی یا با بودجه محدود کاربرد دارد.
تکلایه، دولایه و سهلایه
بر اساس تعداد لایههای اصلی در ساختار ایزوگام، محصولات به صورت تکلایه، دولایه و در موارد خاص سهلایه تولید میشوند. ایزوگام تکلایه از یک لایه پلیاستر دوخته تشکیل شده و معمولاً ضخامت حدود ۳ میلیمتر دارد. این نوع انعطاف بیشتری داشته و برای سطوح دارای پیچیدگی زیاد یا مکانهایی که نیاز به عایق نازکتر است استفاده میشود.
ایزوگام دولایه متداولترین نوع در بازار است که از یک لایه تیشوی نخدار (پشم شیشه) و یک لایه پلیاستر تشکیل شده و ضخامت آن حدود ۴ میلیمتر است. وجود دولایه الیاف، استحکام کششی و عمر مفید این عایق را بیشتر کرده و برای پشتبامها و عایقکاریهای اصلی ساختمان مناسب است. نوع سهلایه که ضخامت و وزن بالاتری دارد، کمتر رایج بوده و برای شرایط بسیار خاص (مانند مناطق بسیار سرد یا بسیار گرم یا سطوح در معرض تنش زیاد) تولید میشود.
در کل برای مصارف عادی ساختمانی، ایزوگام دولایه استاندارد (۴ میلیمتری) به دلیل دوام بیشتر، انتخاب بهتری نسبت به تکلایه است
فویلدار (روکش آلومینیومی) و بدون فویل (ساده)
از نظر پوشش رویه، ایزوگام یا دارای روکش آلومینیومی (فویل) است یا بدون روکش تولید میشود. ایزوگام فویلدار در سطح بیرونی خود یک لایه نازک آلومینیومی (معمولاً با ضخامت ۱۴ تا ۱۶ میکرون در انواع معمولی) دارد که نقش بازتابدهنده نور خورشید را ایفا میکند. این نوع برای سطوحی که در معرض تابش مستقیم خورشید هستند – مانند پشتبامها – بسیار مناسب است، زیرا بیش از ۸۵٪ اشعه حرارتی خورشید را منعکس کرده و از گرم شدن و فرسایش لایه قیری زیرین جلوگیری میکند.
_
روکش آلومینیوم همچنین ایزوگام را در برابر اشعه UV محافظت کرده و موجب افزایش عمر عایق در فضای باز میشود. در مقابل، ایزوگام بدون فویل رویهای از پودرهای معدنی یا فیلم پلیاتیلن دارد و در اصطلاح ایزوگام ساده یا پودری نامیده میشود. این نوع برای عایقکاری قسمتهای داخلیتر ساختمان که در معرض نور خورشید نیستند (مانند پی ساختمان، کف سرویسها، حمام و دیوارههای داخلی) به کار میرود. مزیت ایزوگام ساده این است که به دلیل حذف فویل آلومینیومی قیمت پایینتری دارد و در جاهایی که نیاز به بازتاب نور نیست، از نظر اقتصادی بهصرفهتر است.
_
به طور خلاصه، برای عایقکاری پشتبامها و سطوح آفتابگیر، ایزوگام فویلدار توصیه میشود و برای سطوح زیرکار یا دور از تابش، ایزوگام بدون فویل انتخاب مناسبی است
ایزوگام خودچسب (ایزوگام سرد)
ایزوگام خودچسب که با نام ایزوگام پشتچسبدار یا سرد نیز شناخته میشود، نسل جدیدی از عایقهای رطوبتی است که برای نصب آن نیازی به حرارت و شعله مشعل ندارد. پشت این ایزوگام دارای لایهای چسبنده و قوی است که با برداشت روکش محافظ، عایق مستقیماً به سطح میچسبد. مزیت بزرگ ایزوگام خودچسب نصب آسان و سریع آن است؛ بهطوری که خطرات ناشی از کار با شعلهی آتش و حرارت به صفر میرسد.
_
این نوع ایزوگام برای مکانهایی که کار با مشعل در آنها دشوار یا خطرناک است بسیار کاربرد دارد، مانند عایقکاری دیوارهای عمودی، گوشهها و لبههای بام، یا سطوح نزدیک مواد اشتعالپذیر. همچنین در هوای سرد که روشن کردن مشعل و گرم کردن ایزوگام سخت است، ایزوگام خودچسب عملکرد خوبی دارد. لازم به ذکر است ایزوگام خودچسب از همان قیر و الیاف ساخته شده و کیفیت عایقبندی مشابهی با ایزوگامهای معمولی دارد؛ تنها روش اتصال آن متفاوت است. این محصول اگرچه قیمت بالاتری نسبت به انواع معمولی دارد، اما به دلیل سهولت اجرا، کاهش زمان نصب و ایمنی بیشتر در بسیاری پروژهها مورد توجه قرار گرفته است
ایزوگام طرحدار (رنگی)
ایزوگام طرحدار یا ایزوگام رنگی، جدیدترین نسل ایزوگام با ظاهر زیبا و متنوع است. در این نوع، به جای سطح یکنواخت مشکی یا آلومینیومی ساده، لایه رویی ایزوگام دارای طرحها و رنگهای مختلف میباشد. ایزوگامهای طرحدار در طرحهایی نظیر آجری، سرامیکی، سنگی، چمنی، لانه زنبوری، چوبی و … تولید میشوند که میتوانند جلوهی ظاهری مطلوبی ایجاد کنند. این محصولات عموماً بر پایه ایزوگام پلیمری با کیفیت بالا ساخته شده و دارای روکش آلومینیومی طرحدار با ضخامت حدود ۳۰ تا ۳۵ میکرون هستند.
_
از نظر عملکرد، ایزوگام طرحدار همان خواص عایقکاری ایزوگامهای معمولی را دارد و کاملاً ضد رطوبت است. مزیت آن علاوه بر آببندی، زیباسازی نما یا سطح عایقکاریشده است. برای مثال، میتوان از ایزوگام طرحآجرنما یا طرح سنگ برای عایقکاری نما یا دیوارهای جانبی استفاده کرد تا ضمن عایق شدن، ظاهر دیوار نیز زیبا باشد. یا در استخرها از ایزوگام طرح کاشی استفاده میشود تا کف استخر بدون نیاز به کاشیکاری، نمای کاشیکاریشده داشته باشد
_
ایزوگام طرحدار در برابر UV نیز بسیار مقاوم است و رنگ آن در برابر آفتاب پایدار میماند. در واقع این نوع هم زیرمجموعه ایزوگامهای روکشدار محسوب میشود با این تفاوت که روکش آلومینیومی آن دارای طرح و رنگ است. از ایزوگام طرحدار بیشتر در مکانهایی که زیبایی بصری عایق مهم است استفاده میشود؛ مانند بامهای شیبدار که دید دارند، دیوار باغچهها، پارکینگها، زمینهای ورزشی، بامهای سبز و … . به طور کلی ایزوگام طرحدار امکان عایقکاری را با چشماندازی زیبا فراهم کرده است بدون اینکه نیازی به پوشش اضافه (مثل کفپوش یا رنگ) روی عایق باشد.
مقایسه برندهای معتبر ایزوگام
در بازار ایران کارخانجات متعددی به تولید ایزوگام مشغولاند و محصولات با کیفیتهای متفاوت عرضه میشوند.
با این حال، برخی برندها به دلیل استفاده از مواد اولیه مرغوبتر و تکنولوژی بهتر، شهرت بیشتری کسب کردهاند. در انتخاب ایزوگام مرغوب، علاوه بر مشخصات فنی، برند تولیدکننده نیز میتواند نشاندهنده کیفیت باشد.
در ادامه چند نمونه از بهترین برندهای ایزوگام ایران را به همراه ویژگیها، کیفیت، حدود قیمت و کاربردهایشان مقایسه میکنیم:
برند ایزوگام |
ویژگیها (مشخصات فنی برجسته) |
قیمت حدودی |
کیفیت/عمر |
کاربردها |
|---|---|---|---|---|
ایزوگام سوپر صادراتی هیرمان |
– استاندارد ملی ایران، CE اروپا و ISO9001 – ضخامت حدود ۵٫۵ میلیمتر و وزن هر رول ~۵۰ کیلوگرم– تولید شده از بهترین مواد اولیه – عمر مفید حداقل ۲۵ سال |
بالا (پریموم) | بسیار عالی (درجه یک) | پروژههای مهم ساختمانی، پشتبامهای در معرض شرایط سخت، مناطق بسیار گرم یا سرد، مناسب برای صادرات به خارج . |
ایزوگام بردین دلیجان |
– دارای استانداردهای داخلی و بینالمللی – ضخامت ۴ میلیمتر و وزن هر رول ~۴۲ کیلوگرم – ساخته شده با قیر پالایشگاهی مرغوب – عمر مفید حداقل ۱۵ سال |
متوسط و بهصرفه | بسیار خوب | عایقکاری پشتبام منازل و ساختمانها، دیوارها و استخرها؛ مناسب برای کسانی که به دنبال کیفیت بالا با قیمت مناسب هستند . |
ایزوگام حلزون دلیجان |
– تولید شرکت هیرمان (زیرمجموعه هیرمان) – مطابق استانداردهای روز – ضخامت ۳ تا ۳٫۵ میلیمتر (سبکتر) – وزن هر رول ~۴۰ کیلوگرم – عمر مفید حداقل ۱۵ سال (با مواد اولیه مرغوب) |
نسبتاً ارزان | خوب (استاندارد) | مناسب برای عایقکاریهای اقتصادی در پشتبام، دیوار و پی. گزینهای مقرونبهصرفه با کیفیت قابل قبول؛ کاربرد در پروژههایی که قیمت پایینتر مدنظر است |
ایزوگام شرق |
– از قدیمیترین و معتبرترین برندها – دارای نشان استاندارد ملی روی کلیه محصولات – خط تولید مدرن با قابلیت تولید ایزوگامهای روکشدار طلایی، مسی و ماسهای رنگ – عرضه در انواع ساده و فویلدار (براساس نیاز مشتری) |
متوسط | بسیار خوب | عایقکاری پشتبام و سطوح مختلف با اطمینان از کیفیت. این برند به دلیل تنوع روکشها حتی برای مشتریان خارجی جذاب بوده و محصولات آن همراه با بیمهنامه عرضه میشوند |
ایزوگام صدف گستر دلیجان |
– تولید با تجهیزات مدرن از سال ۱۳۸۲ – کیفیت بالا و صادرات به مدت ۵ سال پیاپی= – استفاده از مواد اولیه استاندارد و قیر مرغوب در محصولات – دارای چندین مدل محصول متنوع |
متوسط | عالی | همه کاربردهای ساختمانی (پشتبام، پی، استخر و …) با اطمینان از دوام. به دلیل کیفیت ثابت طی سالیان، در پروژههای عمرانی بزرگ نیز به کار میرود و بخش قابل توجهی از تولیدات آن صادر میشود |
نکته:
شهر دلیجان در استان مرکزی، قطب تولید ایزوگام ایران است و دهها کارخانه (از جمله بردین، حلزون، صدف گستر، سراپوش، بام گستر و …) در این شهر فعالیت دارند
. اغلب برندهای معتبر بازار متعلق به دلیجان هستند یا در آنجا شعبه تولید دارند. به هنگام خرید، تشابه اسمی برندها میتواند خریداران را گمراه کند (بسیاری از ایزوگامهای متفرقه از کلمات “شرق” یا “گستر” در نام خود استفاده میکنند)
، لذا دقت کنید که محصول دارای استاندارد و برند معتبر باشد.
راهنمای کامل نصب ایزوگام
اجرای صحیح ایزوگام، تضمینکننده کارایی و طول عمر آن است. در این بخش به طور جامع مراحل آمادهسازی سطح، ابزارهای لازم، روش نصب گامبهگام و نیز نکات فنی مهم و مشکلات رایج در نصب ایزوگام را شرح میدهیم.
مراحل آمادهسازی سطح قبل از نصب
تمیزکاری کامل سطح: پیش از هر چیز، سطح بام یا محلی که قرار است عایق شود باید کاملاً خشک و تمیز باشد. گرد و غبار، خاک، شن و هرگونه آلودگی باید از سطح زدوده شود
. برای این کار معمولاً از جارو و آب استفاده میکنند تا هیچ ذرهی سستی باقی نماند. همچنین تجهیزات و اشیایی مانند کولر، منبع آب، آنتن و … که روی بام قرار دارند موقتاً باز یا جابجا شوند تا فضا برای نصب عایق کاملاً آزاد باشد
. وجود رطوبت یا گردوخاک در زمان نصب میتواند مانع چسبندگی کامل ایزوگام شده و بعدها باعث بلند شدن عایق گردد.
ترمیم ترکها و شکافها: در صورت وجود هرگونه ترک، درز یا شکاف در سطح (مثلاً ترک خوردگی در ایزوگام قدیمی یا در بتن زیرکار)، باید قبل از نصب ایزوگام جدید این درزها پر و یکدست شوند
. برای درزگیری میتوان از ترکیباتی مثل ملات ماسه و سیمان، خمیرهای پرایمر مخصوص، قیر مذاب یا ماستیک استفاده کرد
. این کار سبب میشود سطح کار کاملاً صاف باشد و ایزوگام جدید به خوبی به زیرکار بچسبد و حفرههای هوا زیر آن باقی نماند. وجود شکاف پر نشده زیر عایق میتواند منجر به ترک خوردن ایزوگام در آن نقطه و کاهش عمر عایق شود
زیرسازی و آمادهسازی سطح: بسته به جنس سطح، ممکن است نیاز به زیرسازی داشته باشید. اگر سطح بتنی یا سیمانی است، معمولاً یک لایه پرایمر قیری (آستری) روی آن اجرا میکنند تا چسبندگی ایزوگام بیشتر شود
. در سطوح موزاییکی قدیمی، گاهی دوغاب سیمان روی موزاییک اجرا میشود یا از قیر رقیق برای پر کردن درزهای موزاییک استفاده میگردد
. در سطوح آسفالتی نیز پاشیدن پرایمر رقیق شده در آب توصیه میشود
. هدف از همه این اقدامات ایجاد یک سطح صاف، یکدست و کمی چسبنده برای پذیرش ایزوگام است. (پس از اجرای پرایمر یا قیر، باید زمان داد تا حلال آن تبخیر و خشک شود و سپس ایزوگام را چسباند).
شیببندی و آمادهسازی شیارهها: اگر سطح مورد عایقکاری شیب مناسب نداشته باشد، قبل از نصب ایزوگام باید شیببندی اصلاح شود. مثلاً پشتبامها معمولاً نیاز به شیببندی ۵٪ به سمت ناودان دارند تا آب تجمع نکند
. همچنین کنجهای ۹۰ درجه (مانند اتصال دیوار به کف بام) باید با ماهیچهی سیمانی یا ملات مناسب به صورت زاویهدار پر شوند
تا ایزوگام در گوشه تیز تا نشود و نشکند. در اطراف ناودانها و کفشویها بهتر است قبل از نصب ایزوگام اصلی، یک تکه ایزوگام یا قیرگونی به صورت پیشتقویت اجرا شود (مثلاً یک لایه ۵۰×۵۰ سانتیمتری در داخل ناودان و یک متر اطراف آن)
. این کار از نفوذ آب در نقاط حساس جلوگیری کرده و آمادگی سطح را برای نصب لایه اصلی بالا میبرد
خلاصه مرحله آمادهسازی: سطح تمیز، خشک، هموار و شیبدار مناسب، مهمترین پیشنیاز نصب یک ایزوگام بینقص است. صرف زمان برای آمادهسازی درست، از مشکلات آینده (نفوذ آب، طبله کردن ایزوگام و …) جلوگیری میکند.
- ابزارها و تجهیزات مورد نیاز
برای نصب اصولی ایزوگام، وجود ابزارهای زیر ضروری است:
-
مشعل گازی (چراغ شعلهپخشکن):
مهمترین ابزار جهت گرم کردن و ذوب کردن قیر پشت ایزوگام و چسباندن آن به سطح. این مشعل به یک کپسول گاز مایع متصل میشود و شعله قابل تنظیم دارد.
-
کپسول گاز مایع:
منبع تأمین سوخت مشعل (معمولاً کپسول ۱۱ یا ۵۰ کیلویی پروپان/بوتان)
-
کاتر یا تیغ موکتبری:
برای برش رولهای ایزوگام به اندازههای مورد نیاز. لبههای برش باید صاف و تمیز انجام شود تا درزها درست جفت شوند.
- جارو و فرچه سیمی:
جهت تمیزکاری سطح قبل از نصب.
-
دستکش نسوز و کفش ایمنی:
برای حفاظت دست و پای کارگران در برابر حرارت مشعل و سطوح داغ. دستکش چرمی نسوز مانع سوختگی دست هنگام حمل لایه داغ میشود.
-
کمچه و ماله بندکشی:
برای اعمال قیر و ماستیک در مرحله زیرسازی و درزگیری
-
تیغه لاستیکی دستهدار (یا رولر سنگین):
برای فشار دادن و هواگیری لایهی داغ ایزوگام روی سطح و اطمینان از چسبندگی کامل (گاهی از یک رولر دستی یا تیغه لاستیکی جهت صاف کردن عایق استفاده میشود)
-
سایر ملزومات ایمنی و جانبی:
طناب حمایت (برای پشتبامهای شیبدار یا لبهها)، کپسول آتشنشانی (جهت ایمنی آتشسوزی احتمالی)، تیغک مخصوص بریدن لایههای اضافی، و …
مراحل نصب ایزوگام (گامبهگام)
پس از آمادهسازی کامل سطح و فراهم کردن تجهیزات، فرآیند نصب ایزوگام به ترتیب زیر انجام میشود:
۱. باز کردن رولها و برش زدن به اندازه:
رولهای ایزوگام (معمولاً هر رول ۱۰ متر طول دارد) را در محل باز میکنند. ابتدا روکش نایلونی شفافی که زیر ایزوگام چسبیده جدا میشود (این روکش برای جلوگیری از چسبندگی در رول است و هنگام نصب باید کنده شود). اگر رولها در هوای سرد خیلی سخت باز شوند، میتوان آنها را کمی با مشعل حرارت داد تا نرم شوند و از ترک خوردنشان حین باز شدن جلوگیری شود. سپس محلهای مورد نیاز اندازهگیری میشود و رولها به طولهای مناسب بریده میشوند. برای پشتبام معمولا از نقطه نزدیک ناودان شروع به تقسیمبندی میکنند و سطح بام را با خطوط موازی ۱ متر (عرض هر رول) علامت میگذارند.
هر رول بهتر است حداکثر به دو نیمه ۵ متری تقسیم شود تا کنترل و نصب آن آسانتر گردد. همچنین پیش از چسباندن، تکههای کوچکتر ایزوگام برای محلهای خاص مثل داخل ناودان (مثلاً قیفی ۵۰×۵۰ سانت) و روی خروجی ناودان (حدود ۱ متر) بریده و آماده میشوند
۲. جایگذاری اولیه و همپوشانی لایهها:
قطعات برشخورده ایزوگام را ابتدا به صورت خشک (بدون حرارت) روی محل پهن میکنند تا از اندازه و جور شدن آنها مطمئن شوند. سپس لایهها را طوری جایگذاری میکنند که ۱۰ سانتیمتر روی یکدیگر همپوشانی (اورلپ) داشته باشند. یعنی لبه هر رول باید ۱۰ سانتیمتر روی رول کناری قرار گیرد تا درز بین دو لایه آببندی شود.
همپوشانی طولی دو سر یک رول (در محل اتصال دو رول پشت سر هم) نیز معمولاً ۱۵ سانتیمتر در نظر گرفته میشود. تراز کردن لایهها در این مرحله مهم است؛ باید رولها موازی هم و صاف پهن شوند. توصیه میشود نصب از پایینترین قسمت شیب (مثلاً از طرف ناودان) آغاز شود و به سمت بالاتر ادامه یابد تا اورلپها مخالف جهت جریان آب قرار گیرند و آب نتواند به زیر عایق نفوذ کند. پس از چیدمان صحیح لایهها، میتوان با گچ محل قرارگیری آنها را علامتگذاری کرد، سپس رولها را دوباره جمع کرده و آماده چسباندن نمود.
۳. چسباندن ایزوگام با مشعل:
در این مرحله رول ایزوگام را به ترتیب دوباره باز میکنند و با مشعل گازی به آرامی پشت آن حرارت میدهند تا قیر لایه زیرین ذوب شود. همزمان که قسمت زیرین ایزوگام ذوب و چسبناک میشود، عایق را روی سطح از نقطه شروع به تدریج میخوابانند و با پا یا تیغهی لاستیکی آن را کاملاً به سطح میچسبانند.
اجرای این کار نیاز به دقت دارد؛ باید شعله مشعل نه خیلی کم و نه بیش از حد زیاد باشد. حرارت کم باعث میشود ایزوگام به خوبی نچسبد و بعدها بلند شود، حرارت زیاد هم میتواند سبب سوختن الیاف تیشو و پلیاستر داخل ایزوگام گردد.
_
نصبکننده ماهر شعله را تنظیم میکند به نحوی که هم لایه قیری ایزوگام و هم پرایمر روی سطح کمی ذوب شوند تا اتصال کامل صورت گیرد.
ایزوگام باید به آرامی و پیوسته به جلو هدایت و چسبانده شود تا چینوچروک یا حباب هوا زیر آن باقی نماند. برای اطمینان از این امر، معمولاً نصبکننده با پا یا یک رولر مرتب روی قسمتی که چسبانده میشود فشار میآورد تا هوا خارج و عایق کاملاً کیپ شود.
۴. جوشکاری درزها و اطمینان از آببندی:
پس از چسباندن هر رول، به همپوشانیهای بین رولها حرارت بیشتری داده میشود تا دو لایه روی هم کاملاً جوش بخورند. لبه ۱۰ سانتیمتری که روی لایه زیرین قرار گرفته باید طوری با شعله و کمچه حرارت داده شود که قیر دو لایه یکی شده و از لبهها کمی قیر مذاب بیرون بزند؛ این نشانهی اتصال کامل است. تمام طول درز با دقت جوش داده میشود. همچنین انتهای رولها (همپوشانیهای ۱۵ سانتیمتری) نیز به همین ترتیب حرارت داده شده و با مالهی مخصوص محکم میگردد.
_
پس از اتمام نصب، بازرسی نهایی انجام میگیرد: تمام درزها کنترل میشود که جایی بلند نشده باشد؛ گوشهها و کنجها محکم چسبیده باشند؛ لبههای انتهایی ایزوگام (لبه کنار دیوار یا لبه بام) کاملاً مهار شده و آببند باشند. در صورت مشاهدهی قسمتهای جزیی که خوب نچسبیده، با حرارت موضعی و فشار آن بخش ترمیم میشود. بدین ترتیب یک سطح عایق یکپارچه و بدون درز آماده بهرهبرداری است.
نکات اجرایی مهم و مشکلات رایج در نصب
-
رعایت همپوشانی استاندارد:
همانطور که اشاره شد حداقل همپوشانی طولی و عرضی بین لایههای ایزوگام به ترتیب ۱۵ و ۱۰ سانتیمتر است. کمتر بودن این مقدار میتواند باعث نفوذ آب از درزها در بلندمدت شود. همچنین در گوشهها و محلهایی مانند اطراف ناودان بهتر است همپوشانی و لایههای اضافی تقویتکننده در نظر گرفته شود.
-
تنظیم صحیح شعله مشعل:
کار با مشعل نیاز به تجربه دارد. حرارت بیش از حد موجب سوختن بافت داخلی ایزوگام و تضعیف آن میشود و حرارت کم چسبندگی ناکامل را به دنبال دارد. نصاب باید دائماً حین نصب به دمای قیر توجه کند؛ قیر باید براق و مذاب شود ولی شعله هرگز نباید مدت طولانی روی یک نقطه ثابت نگه داشته شود.
-
نصب در شرایط آبوهوایی مناسب:
عایقکاری نباید در هوای بارانی یا روی سطح خیس انجام شود، چون رطوبت حبسشده زیر ایزوگام باعث طبله کردن آن میشود. دمای محیط نیز خیلی سرد نباشد (کمتر از ۵ درجه سانتیگراد) که قیر به درستی ذوب نشود. بهترین زمان نصب روزهای خشک و معتدل است
-
آمادهسازی صحیح = ۷۰٪ کیفیت:
طبق نظر کارشناسان، کیفیت لایه ایزوگام فقط ۳۰٪ در نتیجه نهایی مؤثر است و ۷۰٪ مابقی وابسته به کیفیت نصب میباشد. بنابراین حتی بهترین برند ایزوگام اگر توسط افراد ناشی نصب شود ممکن است بیش از یکی دو سال دوام نیاورد. حتماً از نصابهای خبره استفاده کنید و روی جزئیات آمادهسازی و اجرا حساس باشید.
-
اجتناب از آسیبهای فیزیکی حین نصب:
راه رفتن بیش از حد یا کشیدن اجسام تیز روی لایهای که تازه نصب و هنوز گرم است میتواند آن را جابجا کرده یا خراش دهد. بهتر است پس از نصب، تا سرد شدن کامل لایهها از رفتوآمد غیرضروری روی آن خودداری شود و ابزارهای تیز مستقیم روی عایق قرار نگیرند.
با رعایت نکات بالا میتوان یک نصب ایزوگام بینقص داشت که سالها دچار مشکل نشود. در صورت اجرای نادرست، مشکلاتی نظیر جدا شدن لبههای ایزوگام، ایجاد تاول و حباب هوا زیر لایه، نشتی از محل درزها و … رخ خواهد داد که همگی قابل پیشگیری هستند.
نکات مهم در خرید ایزوگام با کیفیت
تنوع برندها و محصولات ایزوگام در بازار ممکن است خریداران را دچار سردرگمی کند. برای اطمینان از خرید یک ایزوگام مرغوب و استاندارد به نکات زیر توجه کنید:
-
استاندارد و مشخصات فنی:
حتماً به برچسب روی رول ایزوگام دقت کنید. یک ایزوگام استاندارد باید روی لیبل خود مشخصات تولیدکننده، تاریخ تولید، نوع عایق (تکلایه یا دولایه بودن، روکشدار یا بدون روکش)، وزن و ضخامت را ذکر کرده باشد و دارای نشان استاندارد ملی ایران باشد. وجود کد استاندارد و اطلاعات شناسنامهای، اولین گام اطمینان از اصالت کالا است.
-
وزن و ضخامت مناسب:
ایزوگامهای استاندارد معمولاً ابعاد ۱۰ متر مربع (۱۰m × 1m) داشته و ضخامت آنها حدود ۳٫۵ تا ۴ میلیمتر و وزن هر رول در حدود ۴۰ تا ۴۲ کیلوگرم است. اگر محصولی به طور محسوسی سبکتر (مثلاً ۳۰ کیلوگرم) یا نازکتر از حد معمول باشد، احتمالاً از مواد اولیه کمتری در آن استفاده شده و دوام کافی نخواهد داشت. برعکس، ایزوگامهای خیلی سنگین (مثلاً بالای 50 کیلو) ممکن است سهلایه یا ویژه باشند که برای همه مصارف لازم نیست و هزینه اضافی تحمیل میکند.
-
ترکیب مواد اولیه و بو:
ایزوگام مرغوب از قیر خالص پالایشگاهی و پلیمرهای باکیفیت تولید میشود، در حالی که ایزوگامهای تقلبی ممکن است به جای قیر مرغوب از ماده پودرهای معدنی و دمیده بیکیفیت استفاده کنند. یک راه تشخیص، بوی ایزوگام است؛ اگر بوی نامطبوع شبیه گازوئیل صنعتی (مازوت) از رول به مشام برسد نشاندهنده نامرغوب بودن قیر آن است.
همچنین میتوانید دست خود را روی سطح بدون پوشش ایزوگام بکشید؛ در صورت سیاه شدن دست و چسبیدن ذرات قیری به دست، آن ایزوگام کیفیت پایینی دارد(زیرا از قیر مرغوب در آن کم استفاده شده و مواد پرکننده بیکیفیت غالب هستند).
-
تعداد لایههای داخلی:
همانطور که گفته شد ایزوگامهای باکیفیت اغلب دولایه (پلیاستر و تیشو) هستند. ایزوگام تکلایه به علت نازکتر بودن و داشتن تنها یک لایه پلیاستر، استحکام و عمر کمتری دارد. توصیه میشود حتی برای مصارف جزئی، ایزوگام دو لایه استاندارد تهیه کنید. روی برچسب عایق معمولاً عبارت یک لایه یا دو لایه بودن آن ذکر شده است
-
انتخاب نوع مناسب با شرایط آبوهوایی:
برخی ایزوگامها مخصوص مناطق سردسیر طراحی شدهاند و برخی برای مناطق گرم. به عنوان مثال ایزوگامی که ماده پلیمری آن SBS (لاستیکی) است برای اقلیم بسیار سرد مناسبتر است، در حالی که ایزوگام با پلیمر APP برای مناطق گرمسیر کارایی بهتری دارد. اگر در منطقهای بسیار سرد یا بسیار گرم زندگی میکنید، از فروشنده در مورد سازگاری ایزوگام با اقلیم منطقه سوال کنید و محصول مناسب همان آبوهوا را بخرید
-
خرید از مراکز و برندهای معتبر:
سعی کنید ایزوگام را مستقیم از نمایندگیهای رسمی یا کارخانههای معتبر تهیّه کنید. برندهای شناختهشده (مانند مواردی که پیشتر ذکر شد) معمولاً کیفیت ثابتی دارند و ریسک تقلبی بودن در آنها کمتر است. از خرید ایزوگامهای بسیار ارزان و متفرقه که مشخصات روشنی ندارند خودداری کنید، چرا که هزینه نصب تقریباً یکسان است و استفاده از جنس نامرغوب باعث اتلاف هزینه و نیاز به تعمیر زودرس خواهد شد.
با رعایت این نکات میتوانید با اطمینان بیشتری ایزوگام مناسب را انتخاب کنید و از دوام آن بهرهمند شوید.
نگهداری و افزایش عمر ایزوگام
پس از نصب ایزوگام، نحوهی نگهداری از آن تأثیر زیادی بر طول عمرش خواهد داشت. یک ایزوگام با کیفیت اگر به درستی محافظت شود میتواند ۲۰ سال یا بیشتر نیز عمر کند. اقدامات زیر به افزایش طول عمر ایزوگام شما کمک میکنند:
-
بازرسی و تمیزکاری منظم:
سطح ایزوگام را هر سال چند مرتبه (بهخصوص پس از پاییز و ریزش برگها) بازبینی کنید. گرد و غبار، برگ درختان، خاک و اشیای اضافی را از روی آن بروبید. تجمع خاک و زباله هم میتواند محیط را برای رشد قارچ و خزه فراهم کند و هم مانع جریان صحیح آب شود. حتیالامکان گاهی سطح بام را با آب بشویید تا کاملاً تمیز شود؛ این کار خصوصاً در شهرهای پرگردوغبار حائز اهمیت است.
-
جلوگیری از تجمع آب:
خروجیهای آب مانند ناودانها را مرتب چک کنید که مسدود نشده باشند. آبگرفتگی طولانی روی ایزوگام به مرور به لایه قیری آسیب میرساند. اگر شیببندی بام کافی نیست و چاله آب ایجاد میشود، با اضافه کردن لایههای شیببندی یا تخلیه دستی آب، نگذارید آب راکد بماند.
-
پرهیز از مواد شیمیایی و نفتی:
ایزوگام نسبت به حلالهای نفتی و مواد شیمیایی خورنده حساس است از ریختن موادی مانند بنزین، گازوئیل، روغن، اسیدها و بازهای قوی روی آن خودداری کنید. این مواد میتوانند قیر را حل کرده یا به بافت ایزوگام آسیب بزنند. اگر به طور اتفاقی چنین موادی روی عایق ریخت، بلافاصله آن را پاک کنید و با آب بشویید تا اثرشان خنثی شود.
-
اجتناب از ضربه و اشیاء تیز:
وارد شدن ضربه شدید یا فشار متمرکز میتواند لایه ایزوگام را پاره کند. از کشیدن اجسام نوکتیز روی بام ایزوگامشده بپرهیزید. هنگام جابجا کردن کولر، آنتن، پایهها و … مراقب باشید که گوشههای تیز آنها عایق را خراش ندهد.
همچنین قرار دادن اجسام سنگین به طور مستقیم روی ایزوگام (مثلاً پایه کولر آبی یا منبع آب) میتواند به مرور به عایق آسیب بزند. توصیه میشود برای وسایلی مثل کولر حتماً از کفشکها یا پایههای مخصوص استفاده شود تا وزن و لبه تیز آنها مستقیماً روی ایزوگام فشار نیاورد
-
استفاده از پوشش محافظ یا رنگآمیزی:
یکی از روشهای مرسوم برای افزایش عمر ایزوگام، رنگآمیزی پوششی آلومینیومی یا اکریلیک روی سطح آن است. این پوششها که به صورت قیر نقرهای یا رنگ سفید عایق عرضه میشوند، نور خورشید را منعکس کرده و از گرمشدن بیش از حد و پوسیدگی قیر جلوگیری میکنند.
میتوان چند سال پس از نصب ایزوگام (مثلاً هر ۵ سال) یک لایه پوشش محافظ روی آن اجرا کرد تا عمر مفیدش بیشتر شود. برخی نیز روی ایزوگام پشتبام، یک لایه سیمان نازک (ملات ماسه و سیمان سبک) یا حتی کاشی و موزاییک کار میکنند؛ این کار اگرچه هزینهبر است اما به طور کامل ایزوگام را از آسیب فیزیکی و تابش حفظ کرده و عمر آن را بسیار بالا میبرد. البته در صورت انجام چنین پوششهایی، حتماً مساله بار اضافه ساختمان و چسبندگی پوشش به ایزوگام را در نظر داشته باشید.
-
تعمیر فوری آسیبهای کوچک:
حتی در صورت رعایت همه نکات، ممکن است پس از چند سال بر اثر عوامل محیطی، گوشهای از ایزوگام شل شود یا ترک کوچکی در آن پدید آید. مهم است که این آسیبهای جزئی را به محض مشاهده تعمیر و ترمیم کنید.
میتوان از چسبهای عایقبندی، قیر گرم یا تکهای ایزوگام برای وصله محل آسیبدیده استفاده کرد. اگر این خرابیهای کوچک رها شوند، آب زیر لایه نفوذ کرده و به سرعت گستردهتر میشوند. بازرسی سالیانه و رسیدگی به موقع، از تعمیرات پرهزینه آینده جلوگیری میکند
با انجام موارد فوق، میتوان طول عمر ایزوگام را چندین سال افزایش داد و همواره بامی خشک و مطمئن داشت. به یاد داشته باشید که نگهداری صحیح پس از اجرا، به اندازه کیفیت اولیه عایق اهمیت دارد
جدول مقایسهای انواع ایزوگام (مشخصات، کاربردها و مزایا)
برای جمعبندی بهتر تفاوت انواع ایزوگام، جدول زیر ویژگیهای کلیدی برخی انواع را در کنار کاربردها و مزایای هر کدام نشان میدهد:
نوع ایزوگام |
مشخصات فنی و ساختار |
کاربردها |
مزایا |
|---|---|---|---|
تکلایه (یک لایه الیاف) |
– یک لایه پلیاستر دوختهشده با ظرافت بالا – ضخامت ~۳ میلیمتر – انعطافپذیری بیشتر نسبت به دولایه |
سطوح با جزئیات زیاد (گوشهها و زوایای تند)، مکانهای کمرفتوآمد، تعمیرات موضعی کوچک | نصب آسانتر در نقاط پیچیده به دلیل نازکی و انعطاف بیشتر؛ سبکتر بودن (کاهش بار مرده سازه)؛ قیمت کمی کمتر نسبت به دولایه |
دولایه (دو لایه الیاف) |
– شامل یک لایه تیشو (پشم شیشه) + یک لایه پلیاستر – ضخامت ~۴ میلیمتر و وزن ~۴۰ کیلوگرم در هر رول – رایجترین نوع ایزوگام |
پشتبام ساختمانها، ایزولاسیون سرویسها و استخر، پی ساختمان – به طور کلی اکثر عایقکاریهای اصلی | استحکام مکانیکی بالاتر و مقاومت کششی بیشتر؛ عمر مفید طولانیتر (به دلیل وجود دو لایه مقاومت در برابر پارگی) ؛ کاربری همهمنظوره در اکثر پروژهها |
فویلدار (روکش آلومینیومی) |
– دارای روکش آلومینیوم براق بر روی لایه بیرونی – ضخامت فویل ~۱۴-۱۶ میکرون (نوع معمولی) – انعکاس حرارت خورشید تا ۸۵٪ |
پشتبامهای مسطح یا شیبدار در معرض آفتاب، دیوارهای خارجی و نماهای در معرض نور، سطوح رو به آسمان مانند سقف سولهها | محافظت عالی در برابر UV و نور خورشید (جلوگیری از پوسیدگی قیر) ؛ کاهش جذب حرارت و خنکتر ماندن پشتبام؛ ذوب سریعتر برف و یخ در زمستان ؛ زیبایی ظاهری (سطح براق) |
بدون فویل (ساده) |
– بدون روکش فلزی؛ پوشش سطحی از پودر معدنی یا فیلم پلیاتیلن – رنگ تیره (مشکی) – گاهی با لایه نازک تالک برای جلوگیری از چسبندگی رول |
عایقکاری پی و فونداسیون ساختمان، کف و دیواره سرویسهای بهداشتی و حمام، سطوح زیرکار که روی آنها موزاییک یا کفپوش میشود | قیمت ارزانتر (به دلیل حذف فویل)؛ مناسب زیرکار (نیازی به انعکاس نور ندارد) ؛ چسبندگی کمی بهتر به ملات سیمانی (در صورت اجرای کفسازی روی آن) |
خودچسب (پشتچسبدار) |
– لایه زیرین با چسب قیری ویژه پوشانده شده – بدون نیاز به شعله برای چسباندن – اجرای سرد؛ آماده به مصرف |
دیوارهای جانبی و نما، عایقکاری مکانهای سربسته (مثل تونلها یا انباریها)، پشتبامهایی که ایمنی حین کار در آنها مهم است، نقاطی که کار با مشعل سخت است (لبههای شیروانی و …) همچنین تعمیر فوری نشتیهای موضعی |
نصب سریع و ایمن بدون خطر آتشسوزی ؛ امکان عایقکاری نقاط دشوار که مشعل نمیتوان برد؛ کاهش هزینههای نصب (نیاز به کارگر ماهر با مشعل کمتر)؛ عدم تولید دود و بوی قیر در حین نصب |
طرحدار (رنگی) |
– ایزوگام دولایه پلیمری با روکش آلومینیومی طرحدار (رنگی) – طرحهای متنوع: آجری، سرامیکی، سنگریزهای، چمنی، چوبی و… – ضخامت روکش ۳۰-۳۵ میکرون (آلومینیوم رنگی) |
عایقکاری نمای بیرونی ساختمان به شکل декоратив (به جای نماکاری جداگانه) بامهای شیبدار که دیده میشوند (مثلاً سقف شیروانی ویلا) کف استخرها و حوضها (طرح کاشی) دیوارهای محوطه و حیاط برای زیباسازی همراه با آببندی |
زیباسازی و عایقکاری همزمان – بینیاز از پوشش اضافی روی عایق؛ مقاومت عالی در برابر نور خورشید و عدم رنگپریدگی در طول زمان ؛ بازتاب نور بدون ایجاد خیرگی (مثلاً طرحهای تیره به جای فویل براق)؛ کاربری در فضاهای معماری خاص که ظاهر مهم است |


